Εφέτος συμπληρώνονται 200 χρόνια απο το φρικτό μαρτύριο του Αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου του εκ Ραψάνης.
Γράφει ο Νίκος Τσαντίρης ΕΚΚΛΗΣΙΑ ONLINE

Ο Άγιος Γεώργιος γεννήθηκε στη Ραψάνη το 1798 και ανήκε σε μία ανώτερη κοινωνικά αλλά και οικονομικά οικογένεια της Ραψάνης, ο πατέρας του ονομαζόταν Χατζηλάσκαρης και ήταν υιός του Αναστασίου Ψάλτου και η μητέρα του είχε το όνομα Σμαράγδα και ήτανε θυγατέρα του Θεόδωρου Σακελλαρίδου.
Αυτό πιστοποιείται και απο την επιγραφή σε αργυρή λειψανοθήκη του 1900, η οποία αντικατέστησε ακόμη παλαιότερη και είναι χαραγμένα με κεφαλαία γράμματα ακριβώς τα εξής:

«Ο ΕΝΔΟΞΟΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΑΘΛΗΣΑΣ ΕΝ ΤΥΡΝΑΒΩ ΚΑΤΑ ΤΟ ΕΤΟΣ 1818 ΕΠΙ ΒΑΛΗ ΠΑΣΙΑ ΥΙΟΥ ΑΛΗ ΠΑΣΙΑ ΗΤΟΝ ΥΙΟΣ ΧΑΤΖΗ ΛΑΣΚΑΡΕΩΣ ΥΙΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΕΙΟΥ ΨΑΛΤΟΥ ΚΑΙ ΜΗΤΡΟΣ ΣΜΑΡΑΓΔΑΣ ΘΥΓΑΤΡΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΥ ΣΑΚΕΛΛΑΡΙΔΟΥ».

Δεν είναι γνωστό αν είχε ή πόσα αδέλφια είχε ο Νεομάρτυς όμως η παράδοση παρουσιάζει τον Γεώργιο να συνδέεται συγγενικά και με το λογιότατο κληρικό της Ραψάνης «παπά κυρ – Χριστόδουλον» Καραζήση, που ήταν οικονόμος και σε ένα πωλητήριο έγγραφο του 1852, το οποίο βρέθηκε μαζί με άλλα έγγραφα στην βιβλιοθήκη που φυλασσόταν στην παλαιά και αρχοντική οικία Καραβασίλη παρουσιάζεται «ὁ ἐλάχιστος ἱερεὺς καὶ οἰκονόμος (Χριστόδουλος) υἱὸς Χατζηβασιλείου Καραζήση καὶ Κερασίνης θυγατρὸς παπὰ Ἀθανασίου Γεροπασχάλη» να πωλεί «πρὸς ἀνεψιὸν αὐτοῦ Βασίλειον Χαδούλη Γογούρα» κτήματα, τα οποία στο εξής «ὑπάρχουσιν… ἰδιοκτησίαι τοῦ ρηθέντος ἀνεψιοῦ αὐτοῦ Βασιλείου ἀναπόσπαστοι τὲ καὶ ἀναφαίρετοι παρὰ παντὸς ἑτέρου κληρονόμου αὐτοῦ καὶ τῆς μακαρίτιδος συζύγου αὐτοῦ Μαρίας Α. Χατζηλασκάρεως…».

Από αυτό συνεπάγεται το συμπέρασμα ότι ο Νεομάρτυς είχε τουλάχιστον μία αδελφή, τη Μαρία, τον δε παπά κυρ Χριστόδουλο Καραζήση, γαμπρό από την αδελφή του ενώ αξίζει να υπογραμμισθεί ότι την εξ αγχιστείας αυτή συγγένεια συμπλήρωσε η πνευματική, γιατί ο Χριστόδουλος υπήρξε διδάσκαλος του Γεωργίου αλλά δεν γνωρίζουμε ακριβώς ποια υπήρξε πρώτη ή εάν η μία συγγένεια προκάλεσε την άλλη.

Ο Γεώργιος σύμφωνα με την παράδοση ήταν τρόφιμος και απόφοιτος της ανωτέρου επιπέδου Σχολής της Ραψάνης, στην οποία χρημάτισε διδάσκαλος και ο κυρ Χριστόδουλος Καραζήσης.

Με το δεδομένο ότι ο Νεομάρτυς άθλησε το 1818, θα πρέπει να συμπεράνουμε με ασφάλεια ότι αποφοίτησε από τη Σχολή το 1815 – 16 και ασκούσε στην γενέτειρά του το επάγγελμα του γραμματοδιδασκάλου.

Η Ραψάνη εκείνη την εποχή αποτελούσε πόλο έλξεως για τα χωριά του κάτω Ολύμπου, όχι μόνο για την υλική ευπορία, την εμπορική και βιομηχανική της κίνηση, αλλά και για την πνευματική της άνθηση και καλλιέργεια των γραμμάτων ενώ τα παραποτάμια χωριά της περιοχής κατοικούνταν ως επί το πλείστον από Οθωμανούς, που συναλλάσσονταν, μέχρι και συνδέονταν ακόμη σε περιορισμένη βέβαια κλίμακα, με Έλληνες Χριστιανούς.

Ένας από τους Οθωμανούς, κάτοικος της κωμοπόλεως Δερελί (Γόννοι) και οικογενειάρχης, επιθυμώντας ο υιός του να τύχει αξιόλογης παιδείας, τον απέστειλε οικότροφο σε φίλο του που διέμενε στη Ραψάνη και έτσι άρχισε το τουρκόπουλο να παρακολουθεί και να μαθαίνει τα στοιχειώδη γράμματα μαζί με τα ελληνόπουλα, στα πόδια του γραμματοδιδάσκαλου Γεωργίου.

Ο μικρός αλλοεθνής, συγχρόνως προς την ελληνική εκπαίδευση, σιγά αλλά σταθερά επηρεαζόταν από τη χριστιανική πίστη και ζωή και σε αυτό συνέβαλε και η προσωπικότητα του δασκάλου του.

Η αλλαγή του μικρού Οθωμανού, στα φρονήματα, τις πεποιθήσεις και τα ήθη, δεν ήταν δυνατόν να μείνει απαρατήρητη στο οικογενειακό του περιβάλλον αλλά στο συγγενικό και ευρύτερο κύκλο του.

Η πρόκληση έγινε μεγαλύτερη όταν με τον καιρό ο μικρός και αυθόρμητος προσήλυτος εκφραζόταν με εκτίμηση για τα ιερά των Ρωμιών και υποτιμούσε τα ιερά των Μωαμεθανών.

Όπως ήταν επόμενο, όσοι εξοργίσθηκαν αναζήτησαν τον ένοχο της «προσβολής» και φυσικά τον εντόπισαν στο σχολείο της Ραψάνης στο πρόσωπο του Γεωργίου που τον έσυραν δέσμιο για τα περαιτέρω στον Τύρναβο, όπου από το 1811 είχε έδρα του ο διορισμένος Σατράπης της Θεσσαλίας, Βελή Πασάς, γιός του Αλή Πασά του Τεπελενλή, αφού η Υψηλή Πύλη τον μετέθεσε εκεί από την Πελοπόννησο.

Η κατηγορία εναντίων του κατηγορουμένου Γεωργίου ήταν συγκεκριμένη και σαφής σύμφωνα με όσα ίσχυαν στους Οθωμανούς, βαρύτατη: απόπειρα εκχριστιανισμού μουσουλμανόπαιδος. Αυτό και μόνο, ανεξάρτητα του αποτελέσματος της προσπάθειας, συνεπαγόταν ανελέητη καταδίκη σε μαρτυρικό θάνατο.

Στον Τύρναβο είχε την έδρα του Στρατοδικείο όμως δεν είναι γνωστό αν τον Γεώργιο τον δίκασε στρατοδίκης, προσωπικά ο Βελή Πασάς, κάποιος άλλος μουλάς (δικαστής) ή δικαστήριο με πολυμελή σύνθεση, όπως και στην περίπτωση του Νεομάρτυρα Γεδεών, που μαρτύρησε το ίδιο έτος επίσης στον Τύρναβο.

Γνωστό μας είναι ότι η διαδικασία ήταν σύντομη και τελεσίδικη και η απόφαση δεν ήταν η προβλεπόμενη και η συνηθισμένη σε παρόμοιες αφορμές: εκτέλεση διά βασανισμού αλλά ο Νεομάρτυς Γεώργιος αποκεφαλίσθηκε, αφού προηγουμένως υπέστη πολλά και φρικτά μαρτύρια.

Τον έκλεισαν σε πυρακτωμένο λουτρό, γυμνό από το κεφάλι μέχρι τα πόδια, τον τρύπησαν με σιδερένια νύχια, του κάρφωσαν τα πόδια σε πέταλα, τον διαπόμπευσαν σε όλο τον Τύρναβο, τον κάρφωσαν σε τετράγωνο στύλο ίσο στο ύψος με τον Μάρτυρα και αφού τον περιτύλιξαν με σχοινιά βουτηγμένα στην πίσσα, στη νάφθα (ακάθαρτο πετρέλαιο) και σε άλλα ελαιώδη και οινοπνευματώδη υγρά, τον παρέδωσαν στη φωτιά.

Όμως με τη Χάρη του Θεού, προς ενίσχυση του Αγίου, ο Μάρτυρας δεν έπαθε τίποτα.

Στις ιστορήσεις των εικόνων του Νεομάρτυρα παρουσιάζονται βέβαια και άλλοι συμπληρωματικοί βασανισμοί όπως, στραγγαλισμός, εξαρθρώσεις, κτυπήματα με το σπαθί, μέχρι και τοποθέτηση πυρακτωμένου σιδερένιου στεφανιού πάνω στο γυμνό σώμα του.

Στις ιστορήσεις των εικόνων, επίσης, παρουσιάζεται ο Γεώργιος, έχοντας το κεφάλι στους ώμους, να μεταφέρεται προς ενταφιασμό, παρουσία κάποιου ιερέα ονόματι Δημητρίου που θυμιάζει και ο οποίος είχε προσκληθεί και διαταχθεί ειδικά για το λόγο αυτό ενώ σύμφωνα και με μία άλλη παράδοση ο Νεομάρτυρας αποκεφαλίζεται προτού προλάβει να πεθάνει από τα μαρτύρια που ήδη του είχαν γίνει.

Ο Νεομάρτυρας Γεώργιος μαρτύρησε το 1818, σε ηλικία μόλις 20 ετών.

Από τα υπάρχοντα στοιχεία δηλώνεται ότι η αρχή του μαρτυρίου έγινε σε κάποιο διοικητικό κτίριο στον Τύρναβο, ίσως, όπως και του Οσιομάρτυρα Γεδεών, «εἰς τὸ τοῦ Ἡγεμόνος Παλάτιον». Ακολούθως και «ἐπειδὴ τοὶς ἀνωτέρω βασάνοις οὐκ ἐνέδωκε (ὁ Γεώργιος), δι’ ἐπιταγῆς τοῦ Βαλῆ πασιᾶ, δι’ ὤλου τοῦ Τυρνάβου πομπευθεῖς καὶ τοῦ ποταμοῦ (Τιταρησίου) περαιωθεῖς…», οδηγήθηκε στη δεύτερη και σκληρότερη φάση των βασανιστηρίων του, για αυτό και ήταν άλλοι δήμιοι εκεί, ο Αγά Σεβράνι και κάποιος Φράγκος.

Από τα παλαιότατα χρόνια μέχρι και σήμερα, από τη μεριά του Τιταρησίου (ή Σαλαμπριά αποκαλούμενου) ποταμού, υπήρχαν στρατώνες και εκεί κοντά στη μακρά γέφυρα, άθλησε και ενταφιάσθηκε ο Νεομάρτυς Γεώργιος με την άποψη αυτή να ενισχύεται και από το λόγο ότι και στις δύο ιστορήσεις στις άγιες εικόνες, στα πόδια του Αγίου εικονίζεται η εν λόγω γέφυρα.

Την πρώτη εκείνη νύχτα είδαν οι Τούρκοι σκοποί των στρατώνων μία «οὐρανομήκη» στήλη φωτός, που σημάδευε τον τάφο του Νεομάρτυρα, την επόμενη ημέρα ενημέρωσαν τους προϊσταμένους τους που και εκείνοι με τα ίδια τα μάτια τους διαπίστωσαν την φωτοφάνεια και κατά την δεύτερη νύχτα και ανέφεραν σχετικά την επόμενη στον Βελή πασά, τον οποίο και προκαλούσαν, εάν επιθυμούσε, να διαπιστώσει και προσωπικά το εξαίσιο φαινόμενο.

Ο Βελή Πασάς απαξίωσε να ασχοληθεί με το γεγονός και διέταξε να προσκληθούν το συντομότερο στη Ραψάνη οι συγγενείς του Νεομάρτυρα, να ξεθάψουν και να παραλάβουν το ιερό σκήνωμά του, πράγμα το οποίο και έγινε.

Μετά από λίγο καιρό, με πολλή ευλάβεια και κατάνυξη, τα άγια λείψανα μετακομίσθηκαν από το κοιμητήριο της Ραψάνης, το οποίο ήταν στο χώρο γύρω από το ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, στην ευρύχωρη αρχοντική οικία Καραζήση που βρισκόταν κοντά.

Σήμερα τα λείψανά του βρίσκονται στην Ραψάνη, στον νεο ανεγειρόμενο ναό αφιερωμένο στον Αγιο Νεομάρτυρα Γεώργιο εκ Ραψάνης που την μνήμη του τιμάμαι στις 5 Μαρτίου.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ

Η Τιμία Κάρα και τα λείψανα του αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου εκ Ραψάνης.
200 χρόνια απο το φρικτό μαρτύριο του Αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου του εκ Ραψάνης

Φορητή εικόνα του 1872 του αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου εκ Ραψάνης με σκηνές του μαρτυρίου του.
200 χρόνια απο το φρικτό μαρτύριο του Αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου του εκ Ραψάνης
Ο ομώνυμος ναός του αγίου στην Ραψάνη.
200 χρόνια απο το φρικτό μαρτύριο του Αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου του εκ Ραψάνης
Εικόνα του αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου εκ Ραψάνης.
200 χρόνια απο το φρικτό μαρτύριο του Αγίου Νεομάρτυρα Γεωργίου του εκ Ραψάνης

Τσαντίρης Νίκος
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 5 (1 ψήφος)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.