Πρῶτα πρῶτα ὁ ἱερέας καὶ οἱ ὑπόλοιποι ἱερεῖς ἑτοιμάζονται γιὰ τὴν ἱερὴ διακονία τῆς Θείας Λειτουργίας. Προσεύχονται μπροστὰ στὴν ὡραία Πύλη καὶ ἀσπάζονται τὶς ἱερὲς εἰκόνες. Ἀφοῦ νίψουν τὰ χέρια τους, ἔρχονται στὴν Πρόθεση, ὅπου ἔχει προσκομισθεῖ ὁ ἄρτος, ὁ ὁποῖος λέγεται καὶ προσφορά (ἐπειδὴ προσφέρεται ἀπὸ τοὺς πιστοὺς χριστιανοὺς ὡς δῶρο στὸ Θεό). Στὸ κέντρο ἡ προσφορὰ φέρει τὴ σφραγῖδα, διαιρεμένη σὲ τέσσερα τετράγωνα. Στὰ τετράγωνα αὐτὰ εἶναι χαραγμένα τὰ γράμματα: ΙΣ ΧΡ ΝΙ ΚΑ (ΙΣ=Ἰησοῦς, ΧΡ=Χριστός, ΝΙ, ΚΑ=Νικᾷ).

Ἐπίσης προσκομίζονται τὸ Δισκάριο, τὸ ἅγιο Ποτήριο, ἡ λόγχη, ὁ ἀστερίσκος, ἡ λαβὴ καὶ ὅλα τὰ καλύμματα. Μὲ τὴ λόγχη ὁ ἱερέας σφραγίζει τρεῖς φορὲς τὸ μέσο τῆς προσφορᾶς σταυροειδῶς. Κατόπιν ἀποκόπτει τὸ τετράγωνο μὲ τὰ γράμματα ποὺ ἀναφέραμε καὶ τὰ τοποθετεῖ στὸ δίσκο. Τὸ τετράγωνο λέγεται ἀμνός, γιατὶ ἀναπαριστᾷ τὸν Χριστὸ ποὺ ὁδηγεῖται ὡς ἀμνὸς ἐπὶ σφαγῆς. Ἀπὸ τὸν ἀμνὸ λοιπὸν ἀφαιρεῖ εἰς σχῆμα τριγώνου μικρὴ μερίδα ἀπὸ τὰ γράμματα ΝΙ, ἡ ὁποία παριστᾷ τὴν Θεοτόκο καὶ τέλος καὶ ἄλλες ἐννέα μερίδες στὸ ὄνομα τῶν Ταξιαρχῶν καὶ τῶν ἀγγέλων, τοῦ Προδρόμου, τῶν Ἀποστόλων, τῶν Διδασκάλων καὶ Ἱεραρχῶν, τῶν Μαρτύρων, τῶν Ἀσκητῶν, τῶν Ἀναργύρων, τῶν Ἁγίων Θεοπατόρων καὶ τοῦ Ἁγίου, στὴν μνήμη τοῦ ὁποίου γίνεται ἡ Θεία Λειτουργία. Τέλος βγάζει ὁ ἱερέας καὶ ἄλλες μερίδες γιὰ τοὺς ζωντανοὺς καὶ τοὺς νεκροὺς καὶ γιὰ ἐκείνους ποὺ τελοῦν τὴν Θεία Λειτουργία. Πάνω στὸ δίσκο ὁ ἱερέας τοποθετεῖ τὸν ἀστερίσκο. Συγχρόνως μὲ τὴν κέντηση τοῦ ἀμνοῦ χύνει ὁ ἱερέας στὸ ἅγιο Ποτήριο οἶνο καὶ ὕδωρ. Ὕστερα σκεπάζει μὲ τὰ ἱερὰ καλύμματα τὸν δίσκο καὶ τὸ Ποτήριο καὶ ἀφοῦ θυμιάσει κάνει τὴν ἀπόλυση.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΚΑΤΗΧΟΥΜΕΝΩΝ[1] 1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Ἀρχίζει μὲ τὸ «Εὐλογημένη ἡ Βασιλεία τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος νῦν καὶ ἀεὶ καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων». Ὁ ἱερέας σχηματίζει τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ μὲ τὸ Εὐαγγέλιο ἐπάνω στὴν Ἁγία Τράπεζα. Ἡ πρώτη πράξη τῆς Θ.Λειτουργίας εἶναι ὁ σταυρός, γιατὶ ὁ σταυρὸς ποὺ ἦταν σύμβολο καταδίκης τώρα εἶναι ἀντικείμενο ἱερᾶς τιμῆς.

Ἀκολουθεῖ ἡ Μεγάλη Συναπτὴ ἢ Εἰρηνικά, δηλαδὴ αἰτήσεις-παρακλήσεις τοῦ ἱερέα. Ὀνομάζονται εἰρηνικὰ ἐπειδὴ ἡ πρώτη αἴτηση ἀρχίζει μὲ τὸ «ἐν εἰρήνῃ τοῦ Κυρίου δεηθῶμεν…».

Ἀκολουθοῦν τὰ Ἀντίφωνα ποὺ λέγονται ἔτσι γιατὶ ψέλνονται ἐναλλὰξ ἀπὸ τοὺς ψάλτες «ταῖς πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου Σῶτερ σῶσον ἡμᾶς» καὶ «Σῶσον ἡμᾶς Υἱὲ Θεοῦ…».

2. ΜΙΚΡΗ ΕΙΣΟΔΟΣ
Ὁ ἱερέας ἐξέρχεται ἀπὸ τὴν βορινὴ πύλη ἐν μέσῳ λαμπάδων καὶ προσέρχεται μπροστὰ στὴν Ὡραία Πύλη. Σηκώνει τὸ Εὐαγγέλιο γιὰ νὰ τὸ βλέπουν ὅλοι οἱ πιστοὶ καὶ ἀναφωνεῖ «Σοφία. Ὀρθοί». Δίνει τὸ παράγγελμα στοὺς πιστοὺς νὰ σηκωθοῦν ὄρθιοι γιὰ νὰ προσδώσουν τὴν πρέπουσα προσκύνηση στὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ.

Η μικρὴ Εἴσοδος συμβολίζει τὴ δημόσια ἐμφάνιση καὶ τὴν ἀρχὴ τοῦ κηρυγματικοῦ ἔργου τοῦ Χριστοῦ. Γι᾿ αὐτὸ καὶ ἡ λαμπάδα συμβολίζει τὸν Τίμιο Πρόδρομο, ὁ ὁποῖος μᾶς ἔδειξε τὸν ἀμνὸ τοῦ Θεοῦ.

Ἀκολουθεῖ ὁ Τρισάγιος Ὕμνος δηλαδὴ τὸ «Ἅγιος ὁ Θεός, ἅγιος Ἰσχυρός, ἅγιος Ἀθάνατος, ἐλέησον ἡμᾶς».

3. ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΑΙ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟΥ
Τὰ ἀποστολικὰ ἀναγνώσματά μας διηγοῦνται τὸ κηρυγματικὸ καὶ ποιμαντικὸ ἔργο τῶν Ἀποστόλων γιὰ τὴ διάδοση τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ σ᾿ ὅλα τὰ ἔθνη. Ἡ ἀνάγνωση τοῦ Εὐαγγελίου δηλώνει τὴν φανέρωση τοῦ Κυρίου ὅπως ἔγινε σιγὰ-σιγά, ὕστερα ἀπὸ τὴν πρώτη του παρουσία στοὺς ἀνθρώπους. Διότι, ἀρχικὰ (δηλαδὴ μὲ τὴν μικρὴ εἴσοδο), τὸ Εὐαγγέλιο παρουσιάζεται κλειστό. Αὐτὸ φανερώνει τὴν πρώτη παρουσία τοῦ Κυρίου στὸν κόσμο.

4. ΔΕΗΣΕΙΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΚΑΤΗΧΟΥΜΕΝΩΝ
Στὸ σημεῖο αὐτὸ οἱ κατηχούμενοι ἀποχωροῦσαν ἀπὸ τὴν ἐκκλησία καὶ μαζί τους καὶ ἐκεῖνοι ποὺ εἶχαν ὑποπέσει σὲ βαριὰ ἁμαρτήματα καὶ εἶχαν ἐκκλησιαστικὴ ποινή. Μὲ τὴν ἀποχώρηση τῶν κατηχούμενων ἀρχίζει τὸ τρίτο μέρος τῆς Θ.Λειτουργίας δηλαδὴ ἡ Λειτουργία τῶν Πιστῶν.

ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΙΣΤΩΝ
Στὴ λειτουργία τῶν Πιστῶν τελεῖται τὸ μυστήριό της Θείας Εὐχαριστίας. Εἶναι τὸ σημαντικότερο μέρος τῆς Θείας Λειτουργίας γιατὶ σ᾿ αὐτὸ συμμετέχουν καὶ οἱ πιστοί (Θεία Κοινωνία).

1. Μεγάλη Εἴσοδος – Ὁμολογία τῆς Πίστεως
Μὲ τὴν ἀναχώρηση τῶν κατηχουμένων ὁ ἱερέας ἁπλώνει τὸ ἀντιμήνσιο[2] στὴν Ἁγία Τράπεζα, πάνω στὸ ὁποῖο τελεῖται πάντοτε τὸ μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Στὴ συνέχεια ψάλλεται ὁ Χερουβικὸς ὕμνος.

Χορός: «Οἱ τὰ Χερουβεὶμ μυστικῶς εἰκονίζοντες, καὶ τὴ ζωοποιῷ Τριάδι τὸν Τρισάγιον ὕμνον προσᾴδοντες, πᾶσαν τὴν (νῦν) βιωτικὴν ἀποθώμεθα μέριμναν, ὡς τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι, ταῖς ἀγγελικαις ἀοράτως δορυφορούμενον τάξεσιν. Ἀλληλούϊα».

Μετάφραση: «Ἐμεῖς, ποὺ μυστικὰ εἰκονίζουμε τὰ Χερουβεὶμ καὶ ψάλλουμε στὴ ζωοποιὸ Τριάδα τὸν Τρισάγιον Ὕμνο, ἂς ἀφήσουμε κάθε βιοτικὴ μέριμνα, γιὰ νὰ ὑποδεχθοῦμε τὸν Βασιλέα τῶν ὅλων, ποὺ ἀόρατα συνοδεύεται ἀπὸ τὶς ἀγγελικὲς τάξεις. Ἀλληλούϊα.

Ἡ ἐκκλησία μας καλεῖ ν᾿ ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὶς διάφορες σκέψεις ὥστε νὰ ὑποδεχθοῦμε τὸ βασιλιὰ τῆς δόξης. Παράλληλα μὲ τοὺς πιστοὺς ποὺ προετοιμάζονται γιὰ τὴν Μεγάλη Εἴσοδο, προετοιμάζεται καὶ ὁ λειτουργός με μία σειρὰ ἀπὸ εὐχὲς καὶ πράξεις ζητώντας ἀπὸ τὸ θεὸ νὰ τὸν ἀξιώσει νὰ τελέσει τὸ μυστήριό της Θείας Εὐχαριστίας. Καὶ αὐτὸ γιατὶ ὁ λειτουργὸς ἀναγνωρίζει καὶ ὁμολογεῖ τὴν ἀναξιότητά του καὶ τὸ θεῖο μεγαλεῖο τοῦ Μυστηρίου στὸ ὁποῖο καλεῖται νὰ διακονήσει. Προχωρεῖ πρὸς τὸ Θυσιαστήριο, ἀκριβῶς ἐπειδὴ δὲν στηρίζεται στὶς δικές του δυνάμεις ἀλλὰ στὸ θεῖο ἔλεος.

Ἔπειτα ὁ Ἱερεὺς θυμιατίζει κυκλικὰ τὴν ἁγία Τράπεζα, τὴν ἱερὰ Πρόθεση, τὶς δεσποτικὲς εἰκόνες καὶ τὸ λαό. Καθὼς θυμιατίζει λέει τὶς ἑξῆς εὐχές:

«Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι..», «Δεῦτε προσκυνήσωμεν…» καὶ τὸν ψαλμὸ «Τότε εὐδοκήσεις…».

Στὴ συνέχεια ὁ Ἱερέας κάνει τρεῖς μετάνοιες μπροστὰ ἀπὸ τὴν ἁγία Τράπεζα καὶ ἀσπάζεται τὸ ἅγιο ἀντιμήνσιο καὶ λέγει τὰ ἑξῆς κατανυκτικὰ τροπάρια:

Ἱερέας: «Ἥμαρτον εἰς Σὲ Σωτήρ, ὡς ὁ ἄσωτος υἱός· δέξαι με, Πάτερ, μετανοοῦντα καὶ ἐλέησόν με ὁ Θεός.

Κράζω σοι Χριστὲ Σωτὴρ τοῦ τελώνου τὴν φωνήν· Ἱλάσθητί μοι ὥσπερ ἐκείνῳ καὶ ἐλέησόν με ὁ Θεός».

Ἔπειτα καθένας ὑποκλίνεται στὸν συλλειτουργὸ Ἱερέα λέγοντας τὰ ἑξῆς:

«Συγχωρήσατε μοί, ἀδελφοὶ καὶ συλλειτουργοί».

Καὶ πρὸς τὸ λαὸ ὑποκλινόμενος ἀπὸ τὴν Ὡραία Πύλη λέγει:

«Τοῖς μισοῦσι καὶ ἀγαπῶσιν ἡμᾶς, ὁ Θεός, συγχώρησον».

Καὶ εἰσέρχεται ὁ Ἱερέας στὴν ἁγία Πρόθεση καὶ προσκυνᾷ τὰ τίμια Δῶρα λέγοντας:

«Ὁ Θεὸς ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ καὶ ἐλέησόν με».

Γιὰ νὰ κρατήσει ὁ λειτουργὸς στὰ χέρια του τὰ τίμια Δῶρα πρέπει νὰ περάσει ἀπὸ τὸ στάδιο τῆς μετανοίας. Ὁ ψαλμὸς τῆς μετανοίας ποὺ λέει ὁ Ἱερέας καθὼς θυμιατίζει, τὰ κατανυκτικὰ τροπάρια, ἡ προσκύνηση τοῦ ἁγίου Θυσιαστηρίου καὶ τῆς ἁγίας Πρόθεσης, ἡ ἐκζήτηση συγνώμης ἀπὸ τὸ Θεό, ἀπὸ τοὺς συλλειτουργούς, ἀπὸ τὸ λαό, ὅλα αὐτὰ ἐξωτερικεύουν τὰ αἰσθήματα τῆς μετανοίας τοῦ λειτουργοῦ. Μὲ τὸ παράδειγμά του ὁ λειτουργὸς ὑποδεικνύει στοὺς πιστοὺς τὸ δρόμο τῆς μετανοίας. Μὲ τὴν μετάνοια εἰσερχόμαστε στὴ Θεία Λειτουργία. Ἡ Θεία Λειτουργία εἶναι ἡ ἔξοδος ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ ἡ εἴσοδος στὴν Βασιλεία.

Στὴ μικρὴ Εἴσοδο ὁ Ἱερέας καλύπτει τὸ πρόσωπό του μὲ τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο: ὁ Χριστὸς ἦρθε γιὰ νὰ κηρύξει τὸν λόγο του. Στὴ μεγάλη Εἴσοδο ὁ Ἱερέας καλύπτει τὸ πρόσωπό του μὲ τὰ τίμια Δῶρα: ὁ Χριστὸς ἔρχεται γιὰ νὰ θυσιαστεῖ.

Τὴ στιγμὴ ποὺ ψάλλεται ὁ στίχος τοῦ Χερουβικοῦ: «ὡς τὸν βασιλέα τῶν ὅλων ὑποδεξόμενοι», ἐξέρχεται ὁ Ἱερέας ἀπὸ τὴν βορινὴ πύλη τοῦ Ἱεροῦ καὶ εἰσέρχεται μπροστὰ στὴν Ὡραία Πύλη ὅπου εὔχεται στὸ Θεὸ ὑπὲρ ὅλου τοῦ κόσμου. Κατόπιν εἰσέρχεται ἐντὸς τοῦ Ἱεροῦ ὅπου τοποθετεῖ τὸ ἅγιο Ποτήριον καὶ τὸν Δίσκον στὴν ἁγία Τράπεζα τὰ ὁποῖα καλύπτει μὲ τὸν Ἀέρα[3]. Ὁ Ἱερέας θυμιατίζει τὰ τίμια Δῶρα καὶ εὔχεται μυστικὰ πρὸς τὸ Θεὸ νὰ τὸν ἀξιώσει γιὰ νὰ προσφέρει τὴ μεγάλη καὶ φοβερὰ θυσία τοῦ Υἱοῦ τοῦ εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν τῶν πιστῶν καὶ γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ κόσμου. Μετὰ τὶς αἰτήσεις ἀκολουθεῖ ἡ ἐπίσημη ὁμολογία τῆς χριστιανικῆς μας πίστεως γι᾿ αὐτὸ καὶ προτρέπει τοὺς πιστοὺς νὰ ἀγαπήσουν ὁ ἕνας τὸν ἄλλο μὲ τὶς λέξεις «Ἀγαπήσωμεν ἀλλήλους, ἵνα ἐν ὁμονοίᾳ ὁμολογήσωμεν». Ἀκολουθεῖ τὸ Πιστεύω. Τὴ στιγμὴ ποὺ ἀπαγγέλλεται τὸ Πιστεύω, ὁ Ἱερέας κινεῖ τὸν Ἀέρα πάνω ἀπὸ τὰ Τίμια Δῶρα. Στὴν κίνηση αὐτὴ δόθηκε ὁ συμβολισμὸς τοῦ σεισμοῦ ποὺ ἔγινε κατὰ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ.

Εκκλησία Online

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.