ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΠΟΝΤΙΩΝ: Τηλεγράφημα της Επιτροπείας Ποντίων προς τον Ελευθέριο Βενιζέλο - «Πανταχόθεν του Πόντου αγγέλονται σφαγαί.. εις Κερασούντα.. εις Τραπεζούντα και αλλού. Εάν κατάστασις συνεχιστεί, Ελληνισμός Πόντου εξαφανισθήσεται, πριν η διπλωματία προλάβει ασχοληθεί περί αυτού».

Γενοκτονία Ποντίων – Μαρτυρίες

΄΄Εγεννέθα ση Σαντάν, σοι Τσακαλάντων. Ο κύρη μ’ έκουεν Αβραάμ και η μάνα μ’ Βαρβάρα. Τον κύρη μ’ καλά-καλά κι θυμούμ’ ατον. Έτον ση Ρουσίαν, ερρώστεσεν από φυματίωσην κι έρθεν σην Κούχλαν ση Γέμουραν. Εκατήβαμε κι εμείς πα ας ση Σαντάν κι επήαμε εύραμ’ ατον σην Κούχλαν. Εκεί επέθανεν κι εφέκε μας ορφανά. Ογώ ατότε έμ’νε τέσσερα χρονών.

Σο σχολείον επήα έναν χρόνον μαναχόν. Η μάνα μ’ εποίνεν ημεροκάματα σα χωράφια κι επαίρνε με κι εδούλευα με τ’ εκείνεν. Καλαμπούκια, φασούλια, κολογκύθα…αρ’ αοίκα. Πέντε-εξ’ χρόνων μωρόν! Ατο η Κούχλα έτον έμορφον μέρος, ση θάλασσαν σουμά και σην Τραπεζούντα πα σουμά.

Οσπίτ’ κι είχαμε. Εδέκανε μας οι Κοτσάντ’ έναν παλαίν οσπίτ’ ντο είχανε κι εκειαπέσ’ εκάθουμες. Τσιάπαν εκάθουμες, νιά ενοίκιον επαίρναν εμάς και νια τιδέν’. Άμα, παλαίν’. Έβρεχεν κι έμπαιναν τα βρεχία απές’. Έστρωναμε αδακά και το πρωΐν εγνέφιζαμε ακεκά, ετσιοκάνιζεν η μάνα μ’ το ψαθίν κι έφερνε μας ακεκά, να μη βρέχ’ απάν’εμούν. Αρ’ αοίκα βάσανα…

Επάντρεψα 15 χρόνων. Όνταν έρθεν η Ρουσία,ερχίνεσεν να ανοί’ δρόμια σα χωρία. Εμείς πα επήαμε να δουλεύουμε.Νασίρκας έλεγαμ’ ατα, δύο ξύλα έσαν, άμον ντο ειν’ ατώρα τα φορεία. Αγούρ’ εγόμωναν ατα κι εμείς εκοβάλναμε κι έσυρναμ’ ατα πλαν’ μερ’ ν’ ανοίγομε δρόμον. Εκαικά είδε μεν ο Στύλον. Έτον Γεμουρέτες, ας ση Χοτσ’. Επήεν είπεν’ ατο τη μετρούαν ατ’. Αρ αέτσ’ πα έρθαν εψαλάφεσανε ‘με.

Χαράν πα εποίκαμεν κι όλια πα εποίκαμε. Αρ’επαίρανε με νύφεν κι έρθανε ση Χοτσ’, έγκανε με σ’ οσπίτ’. Κι ογώ πα σα δεκαπέντε απέσ’ μωρόν! Αλλομίαν,έγκανε έναν χαλκόν. Ατότες αέτσ’ εποίνανε, θα εντούνανε ση νύφες το ποδάρ έναν χαλκόν.

“Έγκαμε την έμορφον, χτήνον θέλομε, χτήνον!” είπεν κάποιος ας σ’εμετέρτς. Επήαν έλυσαν έναν χτήνον κι έγκαν’ άτο σα ποδάρια μ’. Τ’ εμόν έτονε, να εχωρίουμ’ τον άντρα μ’ πα εδικαιούμ’ ατο. Αοίκον ατιάτ έτονε.

Αέτσ’ πα επήα ση πεθερού μ’. Ο πεθερόν μ’είχεν πολλά χωράφια, λεφτοκάρια, καλαμπούκια, πινάδας… Είχεν τρία αδέρφια ση Ρουσίαν και τ’ εκεινέτερα τα μερτικά πα επέμναν σ ‘ατόν. Εποίκα κι’ έναν κορτσόπον.

Κάποτε έφυεν η Ρουσία και εκλώστεν ο Τούρκον. Εθέλεσεν ν’εφτάει επιστράτευσην με την “κλάσην”, άμον ντ’εφτάμε κι αδακά πα. Οι Κυρτογλάντ’ πα ένοιξαν τ’αντάρτικον ση Σαντάν. Οι Τουρκάντ’επαίραν’ τον άντραν μ’ στρατιώτην, επιστράτευσαν ατον. Απέσ’ ση Κρωμ’ άντρας ιμ’ και κάποιος κι άλλο εφάϊσαν τον τσιανταρμάν (σ.σ. χωροφύλακα) ντ’ ερίαζεν ατ’ς κι εξέβαν ση Σαντάν όθεν έσανε οι αντάρται.

Επήεν εύρεν τη μάνας ιμ’ την αδελφήν, τη Πηλιάβας τη Νάζης την μάναν, σοι Πιστοφάντων, εκάτσεν ολίγον με τ’εκείνεν κι επεκεί εύρεν τ’αντάρτας.
Έναν βραδύν εσάρεψαν το σπίτ’ν εμουν οι τσιαρνταμάδες. Έγκανε με τ’εκείνους και το μουχτάρ(σ.σ. πρόεδρο) τη χωρί.. Τούρκος, άμα καλός άνθρωπος… Εντώκαν την πόρταν.

Ο πεθερό μ’ γέρος έτονε. “Στάθιε , ογώ είμαι, άνοιξον” είπεν ο μουχτάρτς. Ενοίξαμε κι εσέβαν απέσ’. Αλλ’επήαν σο μαντρίν, αλλ’εγομώθανε σα ταβάνια,αραεύνε τον άντρα μ’. Ετάραξαν , ετάραξαν κι επεκεί ερχίνεσαν να κρούνε τον πεθερό μ’. Ντώσιμον σο σκότωμαν!
“Φέρεν το παιδί ‘σ'” έλεγαν ατον κι εντούναν.

“Το παιδί μ’ εδέκα ατον στρατιώτην”είπεν ατ’ς,”που να ευρίκω και φερ’ατον;”Επεκεί εφέκαν τον πεθερό μ’ κι επίασαν εμέν’. Εμέν’με το χερ’κι εντώκαν, με το τσιπούχ’ την μαρτινί εντούνανε απαγκέσ’ σ’ ωμία.

“Φέρεν τον άντρα σ’!”

Είπεν ατ’ς ο μουχτάρτς:
“Σταματέστεν,αβούτο με το ντώσιμον κι γίνεται. Ας δίγομ’ ατ’ς κάμποσα ημέρας διορίαν κι ας αραεύνε και φέρν’ ν’ατον”. Που θα αραευομ’ατον! Εμείς ση Γεμουράν κι εκείνος ση Σαντάν!

Εκείνα τα ημέρας έναν παιδίν ας ση γειτονίαν εμουν ,απ’εκείνα που επήανε στρατιώτ’ με τον άντρα μ’, έστειλεν ας σ’ Ερζερούμ γράμμαν σ’ οσπίτ’ ν αθε. “Ο Στύλον έφυεν”, λέει,”ας ση Κρωμ’ απο ‘πεσ’ κι εξέβεν ση Σαντάν”. Επαίραμε εκείνο το γράμμα κι επήγαμε, ο πεθερό μ’ κι ογώ, σο φυλάκιον, έδειξαμ’ατο και είπα ματ’ ς: “Αχα! Ααα το γράμμαν,δε’ άτ’επάρτε ατον!”

Αετσ’πα εφέκανε μας κι άλλο κι εντώκαν εμάς. Ατώρα ο Στύλον εν’με τ’ αντάρτας κι ογώ είμαι με τα πεθερ’κα μ’. Ένα ημέραν ερθεν η διαταή. Θα ίνεται ανταλλαή, θα φεύομε. Τ’οσπίτια ‘μουν γομάτα πράγματα-θάματα, τα χτήνια ‘μουν σο μαντρίν κι εμείς θα φεύομε!Εσέγκα απέσ’ σ’ έναν καλάθ’ το μωρό μ’ εσέγκα και κατ’ λώμματα κι εφορτώθα ‘το.

Η πεθερά μ’ πα έδεσεν ση ράχια ατ’ς δυο παπλώματα και εκατήβαμε την νύχταν σην Τραπεζούνταν,ση Μήτονος τη Γιαννίτσονος. Έτον ο έμπορας εμουν, εγόραζεν τα μήλα, τα φασούλια και τα λεφτοκάρια ‘μουν κι εγνώριζε μας. Δεκαπέντε ημέρας μιαν εκάτσαμε εκεί απέσ’. Επεκεί εξέβαμε σο παπόρ’. Εκούντανε ο εις τον άλλον, ποίος έβγαινεν απάν’ πρώτος, γιαμ απομένομε οπίσ’.

Ντο να εποίναμε , φόβος έτονε! Όνταν εχπάστεν το παπόρ’ τ’όνεμαν αθε πα κι θυμούμαι , έναν παλέν- παλέν αφορισμένον παπόρ έτονε. Ετέρεσα οπίσ’τα ραχία και είπα:

“Ν’αναθεμα σας ,ας φεύω μοναχόν κι ας πάγω χάμαι ση θάλασσαν”. Ο Πεθερό μ’ πα είπεν: Ε!!! μαύρα ραχιόπα,που είσ’νε!” Έξερεν ντο κι θα ελεπειάτα άλλο, είχεν και τον γιον ατ’ σ’αντάρτικα….

Ατα όλια ήνταν το 1924 τη χρονίας.
Σα 24 ώρας έφτασαμε σην Π’ολιν, σο λιμάν’. Αμάν έσυρανε τη σημαία:Καραντίνα!Κάθεται το παπόρ’ 18 ημέρας. Κι πάει άλλο να κοβαλεί, είχεν εμάς. Επεκεί εποίκανε μας αχταρμάν κι εκοβάλεσανε ‘μας απάν’σ’έναν βουλιαγμένο παπόρ’που έστεκεν εκαικά.

Κάμποσα ημέρας εκάτσαμε κι εκεί απάν’ πα και το παπόρ’ντο έγκε μας εκλώστεν οπίσ’να φερ’αλλτς.
Εκαικά σο βουλιαγμένον το παπόρ ντο λέγω, επέθανεν το μωρό μ’. Τ’Αε Βαρβάρας την ημέραν έτονε,καμμίαν κι ανάσπαλλ’ατο. Επαίρα ‘το σην εγκάλια μ’ κι ας σα σκάλας κιαν’ εξέβα απαν’. Εθέκα ‘το απάν’σην κιβέρταν κι εσκέπασα ‘το με τη φοτά ‘μ.

Θα έρχουτον το παπόρ π’επαίρνεν τ’αποθαμέντς. Εξ νομάτ’εθαρρώ έσανε εκείνο την ημέραν. Αρ’ έρθεν το “μοτόρ”ας σην Κωνσταντινούπολην, επαίρεν ατ’ς κι επήαν εχάθανε. Έδεσαν σα χέρια και σα ποδάρια ‘τουν κατ’ σίδερα όσον τη πέσκονος τα πορία,για να βαρύν’νε κι έσυρναν ατ’ς ση θάλασσαν.
Επεκεί έγκανε μας σην Τούζλαν σην Κωνσταντινούπολην σ’εξ το μέρος Έσαν καν τρία οσπίτια άμον φυλάκια, κατ’ θα έτονε εκεί. Απέσ’ ση μερσιάν, άμα η θάλασσα πα σουμά. Εκαικά ευκαίρωσαν το παπόρ’. Τα πεθερ’κα μ’ ερρώστεσαν ας σον Τύφον. Ο πεθερό μ’ επέθανεν εκειαπέσ’.

Την πεθερά μ’ πα, πολλά κι επήεν, έρθαν επαίραν ατεν κι επήαν σο Νοσοκομειον σην Πόλιν. Είχεν μετ’ εκείνεν ‘κι έναν αδερφόπον μικρόν, δώδεκα χρονών. Επέμ’νεν μετ’ εμέν και είχα ‘το άμον συντροφόπον.

Σην Τούζλαν εκάτσαμε 40 ημέρας. Άμα έρχουσαν ας σην Κωνσταντινούπολη κι εφέρνανε μας τρόφιμα.Εδίναμε ‘μας ψωμία, ζάχαρην, κακάο..Ο Ιασωνιδης -έεις άτον ακουστόν;-πολλά ενδιαφέρκουτον για τοι πρόσφυγας.

Ατώρα οι Τούρκ’, οι φύλακες , ερχίνεσανε να πειράζ’νε τα κορτσόπα. Τ’εμετέρ’ πα έγραψαν ένα γράμμαν τον Ιασωνίδην: “αδακά άλλο κι ΄ίνεται, οι Τουρκ’ ερχίνεσαν να απλών’νε χερ'” εσέγκαν ατο απέσ’ σο βρακόπον εινός κοριτσί εξ χρονών-εκείνο άρρωστον κι έτονε,’δεν κι έτονε, ψέμματα εποίκανε- κι έστειλαν ατο σην Πόλιν με το μοτοράκι ντο εκοβάλνεν τα τρόφιμα, τεάμ θα πάει σο νοσοκομείον.

Αετς πα έναν ημέραν έρθεν έναν παπόρ’ να παιρ’ μας. Εκάτσαμε απάν και εξέβαμε ίσα ση Θεσσαλονίκη.
Ση Θεσσαλονίκη εκάτσαμε 24 ώρας κι επεκεί έκλωσαν εμάς σο Μακρόνησον. Σο Μακρόνησον εκάτσαμε 44 ημέρας. Όνταν επήαμε,εύραμ’ εκεί τη Κοτσού την Ελένε και τη Πηλιά τον Παντελή και άλλτς πα. Ατοίν κι άλλο εμπροστά έρθαν απ ‘εμάς, άλλο παπόρ’ έγκεν ατ’ς.

Αλλομίαν, είδε με η θεία μ’ τη Κοτσού η Ελένε. Είπα ‘τεν:

-“Θεία λελεύω ‘σεν ντο θα ίνουμαι , ντο θα εφτάγω αδακά μοναχέσα”. Ας σα τέλια αφ’κά -κ’ εσ’ , έκλεψε με. Εκείνο το μωρόν πα είχα με τ’εμέν. Αρ’επέρε ‘μας ας σα τέλια αφ’κά-κ’ εσ’ και επήγαμε σ’αλήγορον την καραντίναν ντο θα εσκούτον επ’εκεί. Αν κι εν’, κι άλλο πολλά θα εκάθουμες.

Αρ’ έρθεν απ’ εκαικά το παπόρ , επαίρε μας και μετ’ εκείνο εντάμαν έρθαμε σο Καραμπουρνάκι. Εξέγκανε ‘μας εκαικά. Λεγ’νε θα διγ’νε χωράφια κι ατείν που εχ’νε οικογένειας θα πάγ’νε σα χωρία. Ογώ πα επέμ’να εκεί απέσ’ μετ’ εκείνο το χάταλον. Είνας γαρή ας ση Τσακαλάντων-η Μυρίκα, τ’ Αντών’ τ’ Αριστείδη η μάνα-ενεμένεν τη θυγατέραν ατ’ς ας σην Τουρκίαν.

Όνταν έρθεν το παπόρ και ευκαίρωσεν ατ’ς, εσούμωσεν κι εκούζ’νεν:
-“Ειρήνη! Τσακαλέτ’σα Ειρήνη! Τσακαλετ’σα Ειρήνη!”
Τσακαλέτ’σσα άμον ντο είπεν, έτρεξα ογώ εκαικά:

“Θεία Μυρίκα λελεύω’σε”(εγνώριζ’ατεν ας ση Σαντά,”θεία έπαρ’με απ’αδαπέσ’ και ότι θελτς ποίσο με, δος με κάπου κ’ έσ’ δούλαν. Απ’αδά κα έπαρ’ με ,ατείν θα πάγ’νε ‘σα χωρία και γω ντο θα εφτάγω!”
Εκείνε πα είπεν:

“Γιαβρί μ’ αβούτο κι εν’ άμον την Τραπεζούνταν να εξέρω ντο οικογενείας ειν’. Ογώ πα δύο χρόνια εν ας έρθα αδά και καν’ ναν κι εγνωρίζω. Κι εσύ πα νέϊσσα που θα δίγω σε. Άμα, τη πεθεράς-ισ αδελφή εν’ σον Λαχανά, θα λέγω το Γαράϊλαν’ το Γερίκαν κι έρται παίρ’ τσεν”. Αετσ’πα επήεν’ σ’ οσπίτ ‘και λέει τη συννύφ’σσαν ατ’ς:

“Είδα τη Βαρβάρας τη Μαρίκαν κι έκλαψεν κι ετσιούξ’ ατο. Ας μενίουμε τον Γαράϊλαν, κι έρται παίρει άτεν”.

Ατέ πα λέει:
-“Μώ σε ντο θα ευτάς τον Γαράϊλαν, αδελφός αθε , ο Κώστης, σο Βολοβότ εν'”.
Αρ’ εμέντσανε τον Κώστην κι έρθεν επαίρε με.
Ατώρα, ογώ είμαι σο Χαρμάνκιοϊ, σο στρατόπεδον. Έχω με τ’ εμέν’ κι ακείνο το χάταλον, τη πεθεράς ιμ’ τ’ αδερφόπον.
Ένα ημέραν ακούω κούζ’νε: «Σαντέτ’σα Ειρήνη! Τσακαλέτ’σα Ειρήνη!». Λέγω, ατοίν γιατ’ εμέν’ έρθανε.
Επήγα εύρατ’ς. Τερώ, δύ’ νομάτ’. Τον έναν έξερα τον ας ση Σαντάν, έτον Αβραάμ’ς, τη Λαμπίκονος τ’ Ασλάν’ αδερφός. Τσακαλέτες έτονε, εγνώρτσ’ στον. Με τ’ ατόν πα έν’ κι ένας φαντάρος.

-«Μαρία», λέει με, «αβούτος εν’ αδερφό σ’»
Έτον αδερφό μ’ ο Κώστης ο Χαχάμ’ς. Ατός όνταν έφυεν ση Ρουσίαν, ογώ ακόμαν σην κοιλίαν τη μάνας ιμ’ πα κι έμ’. Έρθεν ας ση Ρουσίαν σην Ελλάδαν κι εποίκεν τρία μήνας στρατιωτικόν, για τ’ ατό εφόρνεν στρατιωτικά. Έμαθεν ντο έρθα ας σην Τουρκίαν κι έρθεν να παίρ’ με.

Αδερφό μ’, άμα ογώ κι εγνωρίζω ατον. Λέγω γιαμ έν’ ξένος κι εφτάγ’νε με έναν παγίδαν και πάγω χάμαι. Αρ’ εβασίστα σον Αβραάμ κι επήα με τ’ ατόν.
Επήεν εκαλάτσεψεν το φύλακαν, π’ερίαζε μας. Είπεν ατον αέτσ κι αέτσ, ογώ πα φαντάρος είμαι. Θα παίρω την αδελφή μ’ απ’ αδαπέσ’, ποίσον πως κι ελέπ’ς. Επεκαικά επαίρε μας – το χάταλον πα επαίραμε- κι επήαμε ση θείας ιμ’ τ’ Αντών τη Μυρίκας έμναμε..

Το πρωϊ επαίραμε το τρένον να έρχουμες σο χωρίον. Ας σο παράθυρον ετέρνα οξιωκά. Παντού ερημία. Και μιάρ’ κάτ’ έτον αβούτο τ’ αδακέσ’; Περισιανλούκ, καμμένον η Θεσσαλονίκη, τα τουβάρια μαύρα πίσσας, έναν μαγαζόπον μικρόν αδακά και έναν τεεε…. ακεκά ! Και μιάρ’ αέτσ’ έσανε τα χωρία;
Αρ’ έφτασαμε σο Γαλλικόν. Ας’ σο Γαλλικόν έρθεν επαίρε μας ο Θεόφιλον τ’ Ασλάν με τ’
έναν γάιδιαρον. Θα κοβαλούν την προίκα μ! Όνταν είδα τον, ησύχασα. Εγνώρτσ’ ατον, είπα «Δόξασι ο Θεός». Αρ’ εθέκαμε απάν’ τα τσιούλια μ’, ήντιαν είχαμε, κι έρθαμε αδαπάν’ ση Ραχμαλή.”2

” Εγώ ήμουν έμπορος στην Νίκαια και είχα μεγάλη περιουσία…. Το βράδυ της 14ης Αυγούστου ακούσαμε να πέφτουν, από μακριά , κανόνια και ενομίσαμε πως ήταν ελληνικός στρατός που κατέβαινε να μας ελευθερώσει. Εμείναμε ξάγρυπνοι περιμένοντας την απελευθέρωσή μας ή την σφαγή. Κατά τις δύο τα μεσάνυχτα ακούσαμε να χτυπούν τις πόρτες μας οι Τούρκοι…. Έπιαναν τους άνδρες από το λαιμό και τις γυναίκες από τα μαλλιά και τούς έβαζαν το μαχαίρι εμπρός στο στήθος.
Ήταν χιλιάδες Τούρκοι της Νίκαιας, και όλης της περιφέρειας τού Καραμουσλάρ, της Λεύκας, του Αϊνεγκιόλ. Είχαν έρθει ακόμη Τούρκοι απο τη Σαπάντζα και το Ατά Παζάρ για να μας κλέψουν, για να μας σφάξουν, για να ατιμάσουν τις γυναίκες μας. Ο Ντζεμάλ, οι αξιωματικοί και οι υπαξιωματικοί τους οδηγούσαν στην αρπαγή. Μας είχαν βγάλει από τα σπίτια , τα υπόγεια και τις τρύπες, και φύλαγαν τις θύρες του φρουρίου, πού βρίσκεται μέσα στην κτισμένη Νίκαια για να μην μπορέσει να βγει και να γλυτώσει κανένας χριστιανός. Εν το μεταξύ, είχαν βάλει πολλούς άνδρες και γυναίκες μέσα στην μεγάλη μαρμαρένια εκκλησία της Παναγίας, όπου έγινε η πρώτη Οικουμενική Σύνοδος, και τούς έσφαξαν λιανίζοντας τους.

Ο Ντζεμάλ διέταξε το δικό μας τμήμα να το πάνε πρός την πύλη της Λεύκας… Ο κόσμος έκλαιγε και φώναζε…πέντε άνδρες κόψαμε το σχοινί πού ήμασταν δεμένοι με τα δόντια μας και φύγαμε. Οι Τούρκοι πρόφτασαν και σκότωσαν τούς συντρόφους μου. Εγώ έτρεχα γρήγορα και οι σφαίρες σφύριζαν στα αυτιά μου.. Έπεσα κάτω και κρύφτηκα σ’ ένα θάμνο…Κάτω από το θάμνο, μαζεμένος, έβλεπα τη μεγάλη σφαγή πού άρχισε να γίνεται μέσα στο ωχρό φεγγάρι.

Τούς άνδρες τούς έσφαζαν με μεγάλες μαχαιριές και τούς πελεκούσαν. Τις γυναίκες από έξι χρονών κοριτσάκια έως και τις γριές τις ατίμαζαν και τις έσφαζαν… Έβαλα πολύ χώμα στ’ αυτιά μου για να μην ακούω. Έως το μεσημέρι ατίμαζαν και ατίμαζαν και έκαναν τα κρέατα μικρά κομματάκια, και ύστερα έφεραν κάρα και μάζευαν τις σάρκες.

Από την δική μου οικογένεια έσφαξαν τη γυναίκα μου Όλγα, τη μητέρα μου Σοφία, τον αδελφό μου Κώστα, την κόρη μου Σοφία. Άλλους δεν είχα..Έμεινα στο θάμνο μου όλο το απόγευμα και τη νύχτα βγήκα..”3

” Οταν ήρθε και η σειρά του, ο Παπά-Γιάννης σήκωσε τον άρρωστο αδερφό του από το κρεβάτι και πήγαν στο προαύλιο της εκκλησίας. Εκεί ήταν όλη η χριστιανική Εσπιε.480 ψυχές ξεκίνησαν την Κυριακή 16 Νοεμβρίου 1916, ώρα 11, για το δρόμο του Γολγοθά.

Μόλις οι τελευταίοι χριστιανοί άφηναν το χωριό παίρνοντας το δρόμο για τα βουνά, φανατισμένοι Νεότουρκοι Τσέτες μαζεύτηκαν κοντά στο τζαμί. Από απέναντι και μέσα από το παράθυρο, ο Τούρκος γείτονας Ιμπραχήμ παρακολουθούσε με αγωνία να δει τι θα κάμουν.

Σε λίγο έσπασαν την πόρτα του Παπαγιάννη, άρχισαν να πετάνε έξω τα υπάρχοντα του και ετοιμάζονταν για την μοιρασιά. Τότε η ψυχή του Ιμπραχήμ δεν άντεξε για το κακό που γινόταν στους γείτονές του και ιδιαίτερα στον φίλο του τον Παπαγιάννη. Ανοιξε την πόρτα, έτρεξε στην αυλή του Παπαγιάννη και φώναξε στους πλιατσικολόγους: Αλλαχτάν μπουλ (από το Θεό να το βρείτε.)

Ηταν το μόνο που πρόλαβε να φωνάξει ο Ιμπραχήμ, αφού η κατάρα του έσβησε με ένα πυροβολισμό. Η σφαίρα βρήκε τον Ιμπραχήμ στο μέτωπο και τον έριξε κάτω νεκρό….

Τέσσερις μέρες πέρασαν σαν αιώνας, από την ημέρα που ξεκίνησαν από την Εσπιε. Μέσα σε 4 μέρες, ο Παπά-Γιάννης έχασε τον αδελφό του και τον αγαπημένο του γιο που με τόσες προσδοκίες έφερε στον κόσμο. Τίποτε πια δεν τον ενδιέφερε. Ούτε που θα πάνε, ούτε αν θα σωθούν, ή αν θα χαθούν. Το ξημέρωμα βρήκε και άλλους νεκρούς. Τα περισσότερα θύματα ήταν μικρά παιδιά. Συνολικά 20 άτομα πέθαναν εκείνο το βράδυ. Μετά από ταλαιπωρίες και πορείες δυόμισι μηνών τα υπολείμματα ενός ζωντανού χωριού έφτασαν στη Σεβάστεια, μόνο…38 ψυχές.”4

” Με πολλά βάσανα επιτέλους φτάσαμε στην Κερασούντα . Η πόλη ήταν γεμάτη από ρακένδυτους πρόσφυγες που έφυγαν από την τρομοκρατία των Τούρκων της υπαίθρου και συγκεντρώνονταν στις πόλεις. Εκεί, στην Κερασούντα, μας προειδοποίησαν οι συμπατριώτες μας ότι μαζεύουν όλους τους Έλληνες και τους μεν μεγάλους τους κλείνουν στην εκκλησία του Αγίου Γεωργίου για να τους εξορίσουν κάθε φορά που συμπλήρωνε ο αριθμός των 250 ατόμων, τους δε μικρούς τους οδηγούν με μικρά καΐκια σ΄άγνωστα μέρη.

Στην εκκλησία δεν συμπληρώθηκε ποτέ ο αριθμός 250, γιατί εκεί χωρίς φαγητά , χωρίς νερό, μέσα στις ίδιες τους τις ακαθαρσίες, σε λίγες μέρες πέθαιναν οι περισσότεροι. Με τα ίδια μας τα μάτια είδαμε εγώ και ο αδελφός μου να μεταφέρουν τα παιδιά λίγο παρά έξω από την Κερασούντα κι εκεί να τα παραδίδουν στους άγριους Τσέτες αντάρτες. Αυτοί τα άρπαζαν από τα πόδια και χτυπούσαν τα κεφάλια τους πάνω στα μεγάλα βράχια της ακτής , μέχρι να πεθάνουν»

«Τα χαράματα, στις 16 Φεβρουαρίου 1922, ημέρα Τετάρτη, μια εφιαλτική είδηση, ότι οι τσέτες του Τοπάλ Οσμάν έρχονται στο χωριό, έκανε τους κατοίκους να τρομάξουν και ν’ αναστατωθούν. Οι άντρες, όσοι βρίσκονταν τη νύχτα στο χωριό, βιάστηκαν να φύγουν στο δάσος… Άλλοι άντρες που είχαν κρυψώνες σε σπίτια και σε στάβλους, τρύπωσαν σ’ αυτές και καμουφλαρίστηκαν έτσι που να μην τους υποπτευθεί κανείς.

Τα γυναικόπαιδα και οι γέροι κλείστηκαν στα σπίτια και περίμεναν με καρδιοχτύπι να δουν τι θα γίνει… Δεν πέρασαν παρά λίγα λεπτά κι’ οι τσέτες , περισσότεροι από 150 έμπαιναν στο χωριό κραυγάζοντας και πυροβολώντας. Τους ακολουθούσαν τούρκοι χωρικοί από τα γειτονικά χωριά. Αυτούς τους είχαν μυήσει στο εγκληματικό σχέδιο τους και τους κάλεσαν για πλιάτσικο.

Μόλις μπήκαν οι συμμορίτες στο χωριό, η ατμόσφαιρα ηλεκτρίστηκε και ο ορίζοντας πήρε τη μορφή θύελλας που ξέσπασε άγρια. Με κραυγές και βρισιές, βροντώντας με τους υποκόπανους τις πόρτες και τα παράθυρα, καλούσαν όλους να βγουν έξω από τα σπίτια και να μαζευτούν στην πλατεία- αλλιώς απειλούσαν, θα δώσουν φωτιά στα σπίτια και θα τους κάψουν.

Σε λίγο, όλα τα γυναικόπαιδα και οι γέροι, βρίσκονταν τρέμοντας και κλαίγοντας στους δρόμους. Οι συμμορίτες με κραυγές και απειλές υποπτεύθηκαν, από την πρώτη στιγμή, το μεγάλο κακό που περίμενε όλους και δοκίμασαν να φύγουν έξω από το χωριό. Οι τσέτες, πρόβλεψαν ένα τέτοιο ενδεχόμενο και είχαν πιάσει από πριν τα μπογάζια, απ’ όπου μπορούσε να φύγει κανείς. Έτσι, μόλις έφτασαν, τρέχοντας, οι κοπέλες στα μπογάζια, δέχτηκαν, από τσέτες που παραμόνευαν, πυροβολισμούς στο ψαχνό. Μερικές έμειναν στον τόπο σκοτωμένες, ενώ οι άλλες τραυματίστηκαν και γύρισαν πίσω.

Οι φόνοι αυτοί αποκάλυψαν για καλά τους εγκληματικούς σκοπούς των συμμοριτών κι’ έγιναν το σύνθημα να ξεσπάσει, το τρομοκρατημένο πλήθος των γυναικόπαιδων, που είχε ριχτεί στους δρόμους σε ένα βουβό κι’ ασυγκράτητο κλάμα και σε σπαραξικάρδιες κραυγές απελπισίας. Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν στάθηκε ικανό να μαλάξει την σκληρότητα του τεράτων, που είχε διαλέξει ο Τοπάλ Οσμάν για την «πατριωτική» του εκστρατεία. Σκληροί σαν ύαινες, που διψούν για αίμα, και διεστραμμένοι σαδιστές, που γλεντούν με τον πόνο και τα βασανιστήρια των θυμάτων τους, χύμιξαν μανιασμένοι στα γυναικόπαιδα και τους γέρους, κραυγάζοντας, βρίζοντας, χτυπώντας, κλωτσώντας και σπρώχνοντάς τους να μαζευτούν στην πλατεία.

Οι μητέρες αναμαλλιασμένες, κατάχλομες από το τσουχτερό κρύο και το φόβο, με τα βρέφη στην αγκαλιά και τα νήπια μπερδεμένα στα πόδια τους. Οι κοπέλες άλλες με τους γέρους γονείς κι’ άλλες με γριές ή άρρωστους αγκαλιασμένες, περιμαζεύτηκαν με τον κτηνώδη αυτόν τρόπο, στην πλατεία σαν πρόβατα για τη σφαγή, μέσα σε ένα πανδαιμόνιο από σπαραχτικές κραυγές και θρήνους και κοπετούς. Η πρώτη φάση της απερίγραπτης τραγωδίας του Μπεϊαλάν έκλεισε, έτσι, θριαμβευτικά για τους θλιβερούς ήρωες του νεοτουρκικού εγκλήματος γενοκτονίας.

Όταν πια όλα τα γυναικόπαιδα κ’ οι γέροι μαζεύτηκαν στην πλατεία, οι τσέτες έβαλαν μπρος την δεύτερη φάση της σατανικής τους επιχείρησης. Διάταξαν να περάσουν όλοι στα δίπατα σπίτια, που βρίσκονταν στην πλατεία και τα είχαν διαλέξει για να ολοκληρώσουν τον εγκληματικό τους σκοπό.

Η απροθυμία, που έδειξε το τραγικό αυτό κοπάδι των μελλοθανάτων να υπακούσει στην διαταγή, γιατί ήταν πια ολοφάνερο ότι όλους τους περίμενε ο θάνατος, εξαγρίωσε τους συμμορίτες που βιάζονταν να τελειώσουν γρήγορα την μακάβρια επιχείρηση. Και τότε, σαν λυσσασμένα θεριά, ρίχτηκαν στις γυναίκες, τα μωρά και τους γέρους, και με γροθιές, με κοντακιές και κλωτσιές έχωσαν και στρίμωξαν στα δύο σπίτια τα αθώα και άκακα αυτά πλάσματα, που ο αριθμός τους πλησίαζε τις τρεις εκατοντάδες.

Κι’ όταν, έτσι, ήταν σίγουροι πως δεν έμεινε έξω κανένας, σφάλισαν τις πόρτες, ενώ ο άγριος αλαλαγμός από τα παράθυρα, οι σπαραξικάρδιες κραυγές, το απελπισμένο κλάμα κι’ οι βοερές ικεσίες για έλεος και βοήθεια, σχημάτιζαν μια άγριας τραγικότητας μουσική συναυλία, που ξέσκιζε τον ουρανό κι’ αντιβούιζε στα γύρω βουνά και δάση…

Και τώρα δεν έμενε παρά η τρίτη και τελική φάση της πατριωτικής… επιχείρησης των θλιβερών ηρώων-συμμοριτών του Τοπάλ Οσμάν. Δεν χρειάστηκαν παρά μια αγκαλιά ξερά χόρτα και μερικά σπασμένα πέταυρα (χαρτόματα) ν’ ανάψει η φωτιά. Και σε λίγο τα δύο σπίτια, έγιναν πυροτέχνημα και ζώστηκαν, από μέσα κι’ απ’ έξω, από πύρινες γλώσσες και μαυροκόκκινο καπνό. Το τι ακολούθησε την ώρα εκείνη δεν περιγράφεται.

Οι μητέρες ξετρελαμένες, έσφιγγαν, αλαλάζοντας και τσιρίζοντας με όλη τη δύναμη της ψυχής τους, στην αγκαλιά τα μωρά τους, που έκλαιγαν και κραύγαζαν «μάνα, μανίτσα!». Οι κοπέλες και οι άλλες γυναίκες με τους γέρους γονείς, τα παιδιά και τους αρρώστους, κραύγαζαν και αρπάζονταν μεταξύ τους σαν να ήθελαν να πάρουν και να δώσουν κουράγιο και βοήθεια, καθώς έπαιρναν φωτιά τα μαλλιά και τα ρούχα τους κι’ άρχισαν να γλύφουν το κορμί οι φλόγες.

Κραυγές, που ξέσκιζαν το λαρύγγι και τ’ αυτιά, φωνές μανιακές και κλάματα βροντερά, άγρια ουρλιαχτά ανθρώπων, που έχασαν από τρόμο και πόνο τα μυαλά τους, χτυπήματα στα στήθη, στον πυρακτωμένο αέρα και στους τοίχους – χαλασμός κόσμου, ένα ζωντανό κομμάτι από την κόλαση στη γη! Αυτή την εφιαλτική εικόνα παρίσταναν, τα πρώτα λεπτά, τα δύο σπίτια που τα είχαν αγκαλιάσει οι φλόγες.

Μερικές γυναίκες και κοπέλες στον πόνο, την φρίκη και την απελπισία τους, δοκίμασαν να ριχτούν από τα παράθυρα, προτιμώντας να σκοτωθούν πέφτοντας κάτω ή με σφαίρες από όπλο, παρά να υποστούν τον φριχτό θάνατο στην φωτιά. Οι τσέτες που απολάμβαναν με κέφι και χαχανητά το μακάβριο θέαμα, έκαναν το χατίρι τους – πυροβόλησαν και τις σκότωσαν.

Δεν κράτησε πολλά λεπτά, αυτή η σπαραξικάρδια οχλοβοή, από τους αλαλαγμούς, τις άγριες κραυγές, τα τσουχτερά ξεφωνητά και το ξέφρενο κλάμα. Στην αρχή ο τόνος της οχλοβοής ανέβηκε ψηλά, ως που μπορούν να φτάνουν κραυγές, ξεφωνητά και ξελαρυγγίσματα από τρεις περίπου εκατοντάδες ανθρώπινα στόματα. Γρήγορα όμως ο τόνος άρχισε να πέφτει, ως που μονομιάς κόπηκαν κι’ έσβησαν οι φωνές και το κλάμα.

Κι’ ακούγονταν μόνο τα ξύλα, που έτριζαν από τη φωτιά και οι καμένοι τοίχοι και τα δοκάρια, που έπεφταν με πάταγο πάνω στα κορμιά, που κείτονταν τώρα σωροί κάρβουνα και στάχτη κάτω στο δάπεδο, στα δύο στοιχειωμένα σπίτια το Μπεϊαλάν..”5

“Επήεν να δεαβαίν’ ο νους ιμ’.Εκλίστα κά’ κι εφίλεσα τό χώμαν καί τα χορτάρεα.Εσ’κώθα έφυγα καί οπίσ’ άλλο ‘κι ετέρεσα.Τά δάκρεα μ’ ετσουρώθαν και η καρδία μ’ πολλά αιματώθεν.

 

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 5 (1 ψήφος)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.