Η πλούσια βιβλιογραφία για την ύπαρξη κρυπτοχριστιανών στην Τουρκία δεν είναι πλέον επαρκής για να μας διαφωτίσει για τους απογόνους αυτών των κρυπτοχριστιανών στην εποχή μας. Υπάρχουν βεβαίως πληροφορίες από κληρικούς και επισκέπτες από την Ελλάδα αλλά δεν είναι δυνατόν να εξαχθούν γενικότερα συμπεράσματα. Επιπλέον ορισμένες παραδοσιακές πρακτικές των- κατά τα άλλα –Μουσουλμάνων γειτόνων μας όπως η προσκύνηση σε τόπους χριστιανικής λατρείας ανάγονται στην ιδιάζουσα χριστιανο-ισλαμική σύνθεση που πραγματοποιήθηκε στη Μικρά Ασία ήδη από την περίοδο των Σελτσούκων.

Του Γιώργου Τσούτσου-Η αναζήτηση χριστιανικών συμβόλων από τμήμα της τουρκικής κοινωνίας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται πάντοτε ως ένδειξη κρυπτοχριστιανικής ταυτότητος. Κάποτε είναι προϊόν δεισιδαιμονιών και τα χριστιανικά σύμβολα αντιμετωπίζονται σαν μαγικά φυλαχτά που απλώς φέρουν γούρι.

Ο προσεκτκός παρατηρητής διαβλέπει βεβαἰως στην Τουρκία πολλά ίχνη από το Βυζάντιο που έχουν ενσωματωθεί στην κοινωνική συμπεριφορά και τα ενδόμυχα πιστεύω των Μουσουλμάνων σε σημείο ώστε να γινεται λόγος και περί «εκκοσμικευμένου Βυζαντίου» στο τμήμα της χώρας από τα παράλια μέχρι την Αγκυρα ενώ οι πάντες ομολογούν ότι στον Πόντο υπάρχει ένας πολιτισμός διαφορετικός από όλη την υπόλοιπη χώρα.

Ευχάριστη λοιπόν έκπληξη για όσους ενδιαφέρονται για την ύπαρξη κρυπτοχριστιανων στη σημερινή Τουρκία αποτέλεσε το σχετικό κεφάλαιο του βιβλίου του Φαρούκ Τουντζάι που κυκλοφορήθηκε τον Σεπτέμβριο του παρελθόντος έτους από το Κέντρο Ανατολικών Γλωσσών και Πολιτισμού που διευθύνει.

Ο συγγραφέάς είναι λεξικογράφος Τουρκικών και πολιτικός αρθρογραφος, εγκατεστημένος στην Ελλάδα από το 1982 όπου κατέφυγε ως μελος της αριστερής οργάνωσης DEV- YOL. Ασχέτως εάν συμφωνεί ή διαφωνεί κανείς με τις κατά καιρούς θέσεις του, χαίρει ιδιαίτερου κύρους στην ελληνική κοινωνία, τόσο για την ποιότητα του Ελληνοτουρκικού ( 1994) και του Τουρκοελληνικού ( 2000) λεξικού όσο κυρίως για την παρρησία με την οποία εκφράζεται και το ελεύθερο και αντισυμβατικό φρόνημα που τον διακρίνει ως στάση ζωής.

Στο βιβλίο του, υπό τον τίτλο «πορτρέτα» ο Τουντζάι διηγείται ενδιαφέροντα περιστατικά από την πολυτάραχη ζωή του στην Τουρκία και στην Ελλάδα. Σχετικά με τους κρυπτοχριστιανούς, παραθέτει μία αφήγηση ενος παλαιού συντρόφου του που αποφυλακίστηκε κατά τα τέλη της δεκαετίας του 80 από τη δικτατορία του Εβρέν όταν το καθεστώς αυτό προέβη σε σταδιακή φιλελευθεροποίηση διενεργώντας κοινοβουλευτικές και δημοτικές εκλογές.

Τότε ο φίλος του Τουντζάι αποφάσισε να περιηγηθεί στην Τουρκία με σκοπό αφενός να ενημερωθεί για τον τρόπο σκέψης των Τούρκων στα πολιτικά ζητήματα και αφετέρου να έλθει σε επαφή με παλιούς του συντρόφους. Υποδυόμενος τον πλασιέ βιβλίων ταξιδεψε με το αυτοκίνητό του σε διάφορα μέρη της Τουρκίας ώσπου έφθασε σε ένα χωριό της Τουρκίας κοντά στα σύνορα με την Αρμενία. Εκεί, μπροστά στο καφενειο του χωριού, άπλωσε το εμπόρευμά του, εγκυκλοπαίδειες και βιβλία και προσκάλεσε τους θαμώνες να κοιτάξουν το εμπόρευμα. Ενας χωρικός διάλεξε ένα Ευαγγέλιο μεταφρασμένο στα τουρκικά και επιτέθηκε λεκτικά στον «πλασιέ»για το πως τόλμησε να φέρει ένα παρόμοιο βιβλίο.

Ο τελευταίος, αντλώντας επιχειρήματα και από το σχολείο αντιλέγει διαβεβαιώνοντας τον συνομιλητή του ότι και «….το Κοράνι ακόμη θεωρεί το Ευαγγέλιο ιερό κείμενο, πως το Ισλάμ το σεβεται και δεν μπορεί να λέγεται μουσουλμάνος κάποιος που δεν αναγνωρίζει κάτι τέτοιο…..».

Ακολουθεί εντονη συζήτηση με πολλους παρεμβαίνοντες και τον ιμάμη αναμεσά τους ενώ η συζήτηση επεκτείνεται στις μη μουσουλμανικές θρησκευτικές μειονότητες της Τουρκίας και όπως γράφεται χαρακτηριστικά «… στη γενοκτονια των Αρμενίων και στις άλλες εθνοκαθαρσεις που κατά καιρούς έχουν συμβεί και συμβαίνουν στην Τουρκία». Οταν ακούγεται το «Μπιρ Αλλάχ», η τελευταία προσευχή της ημέρας, ο ιμάμης καλεί ευγενικά τον «πλασιε»στο τζαμί ο οποίος προσπαθεί να το αποφύγει αλλά κατόπιν πιέσεως δέχεται. Οδηγείται από τον ιμάμη στο τζαμί όπου κάτω από το μινμπάρ, ( τον άμβωνα του τζαμιού), ανοίγει μια καταπακτή που οδηγεί σε μια μικρή σάλα. Εκεί ο ιμαμης ενδύεται ενώπιόν του το εντερί και φορεί μια αρμενική τιάρα.. Ακολουθεί η Θεία Λειτουργία και μετά τη λήξη της ο ιμαμης του εξηγεί μεταξύ άλλων ότι επειδή «… μια μέρα μπορεί να αναλάβετε εσείς τη δακυβέρνηση της χώρας μας , θέλω να ξέρετε πως υπάρχουμε και εμείς».

Η διήγηση αυτή είναι αποκαλυπτική, προέρχεται από ανεξάρτητη και μη ελεγχόμενη πηγή και μαρτυρεί το μεγαλείο απλών ανθρώπων οι οποίοι διατηρούν την πατρογονική τους πίστη εν μέσω πυρός και σιδήρου.

«Τρεις Ιεράρχες» Ιαν-Μαρτ. 2019 αρ.φ.1(1577) , 22-23.- orthodoxia agency

Εκκλησία Online
Αποστολή
Αξιολόγηση επισκεπτών 0 (0 ψήφοι)

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.