ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ: Δεν είναι μύθος η Ανάσταση του Χριστού. Του π. Ηλία Μάκου. Το Πάσχα, "τυλιγμένο" μέσα στο πράσινο της Άνοιξης, αλλά και μέσα στη σκιά και την απειλή διάφορων ηθικών και όχι μόνο κινδύνων, είναι μια καλή ευκαιρία, για την ψυχική αναγέννησή μας.

Έτσι, ώστε να μη λυγίσουμε από το…σταυρό των παθών, αλλά να βγούμε γρήγορα στο ξέφωτο της εσωτερικής μας ανάτασης, έχοντας ως οδηγό, αλλά και ως δύναμη τη Σταύρωση και την Ανάσταση του Ιησού.

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΜΥΘΟΣ Η ΣΤΑΥΡΩΣΗ ΚΑΙ Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Η Σταύρωση του Χριστού και η Ανάστασή Του, δεν είναι μύθος, όπως υποστηρίζουν κάποιοι ορθολογιστές, που τα θεωρούν κατασκεύασμα ανθρώπινο, αλλά είναι αληθινά γεγονότα, επιβεβαιωμένα ιστορικά.

Δικάστηκε από την άδικη και διεφθαρμένη και καταχρηστική θρησκευτική και πολιτική εξουσία της εποχής εκείνης, η οποία στο πρόσωπο και στο κήρυγμά του του είδε ότι απειλούνται τα συμφέροντά της.

Δεν προσπάθησε, βεβαιώνουν αυτόπτες μάρτυρες, ούτε να κρυφτεί, ούτε να διαφύγει τη σύλληψή του και δέχτηκε ήρεμα και γαλήνια το γεγονός της προδοσίας του από τον μαθητή Του, τον Ιούδα, αισθανόμενος, ίσως, μια εσωτερική πικρία.
Η παρουσία του όχλου εναντίον Του ήταν υπαρκτή και τον αποτελούσαν εκπρόσωποι της πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας, πληρωμένοι μπράβοι και φανατισμένα άτομα.

Μαστιγώθηκε, καθώς η μαστίγωση ήταν σε κοινή χρήση κατά τη ρωμαϊκή εποχή κι ένα είδος βαριάς τιμωρίας για τους ενόχους.

Σταυρώθηκε και δεν υπήρξε ουδέποτε από πλευράς ιστορικής καμία ουσιαστική αμφισβήτηση σχετικά με τα γεγονότα της θανατικής καταδίκης και της σταύρωσης.

Αναστήθηκε, δεν ξέρουμε τον τρόπο, γνωρίζουμε, όμως, ότι κανένας δεν παρουσιάστηκε να αρνηθεί την ύπαρξη του κενού τάφου, αλλά κάποιοι επιχειρώντας μια “λογική” αιτιολόγηση του γεγονότος αυτού, επέλεξαν να κάνουν φθηνή κριτική και να μιλήσουν για την ύπαρξη “απάτης”, την οποία δεν μπόρεσαν να αποδείξουν.

Άλλωστε μαρτυρία ατράνταχτη της Ανάστασης του Χριστού είναι οι διηγήσεις των εμφανίσεών Του μετά την ταφή του, που δεν εκφράζουν απλά κάποια πνευματική εμπειρία των μαθητών Του, αλλά είναι εκθέσεις γεγονότων, τα οποία πραγματοποιήθηκαν και βεβαιώθηκαν μπροστά σε ανθρώπους.

Χρέος και δικό μας από τη Σταύρωση να φτάσουμε στην Ανάσταση. Αυτό δεν είναι ένα σύνθημα, αλλά στάση ζωής.

Και θα φτάσουμε από τη Σταύρωση στην Ανάσταση:

-Χτυπώντας το κατεστημένο, που υπάρχει μέσα μας, που είναι εγκατεστημένο στα βάθη της ύπαρξής μας. Και αυτό το κατεστημένο, που είναι ύπουλο, επικίνδυνο και ισχυρό, είναι ο ίδιος ο εαυτός μας.

-Συνειδητοποιώντας, βαθιά διχασμένοι, ότι είμαστε αυτοί, που δεν θέλουμε να είμαστε. Τι ωραία το γράφει ο ποιητής Habbel: “Και αυτός, ο οποίος είμαι χαιρετά θλιμμένος αυτόν, ο οποίος μπορούσε να είμαι”. Μικροί, αδύνατοι, περιορισμένοι μέσα στα στενά όρια του εγωκεντρισμού μας. Και μένει στη φαντασία μας η επιθυμία να γίνουμε κάτι μεγάλο, να φτάσουμε στην ιδέα ενός ανθρώπου αν όχι τέλειου, σίγουρα με πολλές αρετές, ολοκληρωμένου, γεμάτου από της ζωής την πληρότητα και το νόημα.

-Σταματώντας να σερνόμαστε δέσμιοι και σκλάβοι πίσω από αδυναμίες, που εξευτελίζουν την ανθρωπιά μας, που μας δημιουργούν αναστατώσεις, αναταράξεις και καταστροφές και στις οποίες δεν έχουμε το σθένος να αντιτάξουμε ένα γενναίο “όχι”.

-Γκρεμίζοντας τα τείχη, που υψώνονται στην προσωπική μας ζωή, ώστε αυτή να μην εξισώνεται με το “μηδέν”.

-Αναζητώντας νοσταλγικά να γίνουμε αληθινοί, θαρραλέοι, ελεύθεροι και να κρατάμε τα ηνία της πορείας μας στα χέρια μας.

Οι περισσότεροι αυτή την περίοδο νιώθουμε να μας συντροφεύει ένα κενό. Ένα κενό παντού μαζί μας. Ποιος το αρνείται; Αν πάσχουμε για κάτι, αν προβληματιζόμαστε και αγωνιούμε, αυτό είναι η άδεια στέρνα του είναι μας. Βίωμα τραγικό… Να τα έχουμε όλα και να είμαστε άδειοι!!!

Μια ρωσική παροιμία λέει: “Μπορείς να ζήσεις χωρίς πατέρα και μητέρα, χωρίς, όμως, το Θεό δεν μπορείς να ζήσεις”.

Και είναι πείρα βαθιά, μυστική, που επαληθεύεται μέσα στις καρδιές εκείνων, που τολμούν να πιστεύουν τον Σταυρωμένο και Αναστημένο Χριστό και να ανοίγουν την πόρτα της καρδιάς τους να περάσει.

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟ ΣΤΑ ΗΘΗ ΚΑΙ ΤΑ ΕΘΙΜΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ

Παλιά οι άνθρωποι, και το έδειχναν με τα ήθη και τα έθιμά τους, θεωρούσαν τη Μ. Εβδομάδα, μέσα από την οποία πηγάζουν όλη η δόξα της Ορθοδοξίας και όλη η ποίηση του Χριστιανισμού, μια ιδιαίτερη περίοδο στη ζωή τους, που τους άγγιζε στο βάθος και όχι μόνο στην επιφάνεια της ψυχής τους.

Έβλεπαν αυτή την Εβδομάδα, με τον πόνο της, με τα δάκρυά της, με τη λύπη της, αλλά και με την χαρά της ευφροσύνης και την Ανάστασης, που ακολουθεί, ως τη φιλοσοφία της ζωής, που η αγία Εκκλησία μας τη δίνει με τον πιο ωραίο , απλό και κατανυκτικό τρόπο και η παράδοση έρχεται να την υποστηρίξει.

Οι προετοιμασίες για τον εορτασμό του Πάσχα ξεκινούσαν πριν τη Μεγάλη Εβδομάδα, με τον καθαρισμό του σπιτιού και το ασβέστωμα της αυλής.

ΤΑ ΚΟΚΚΙΝΑ ΑΥΓΑ ΤΗΣ Μ. ΠΕΜΠΤΗΣ

Τη Μεγάλη Πέμπτη, από το πρωί οι γυναίκες ζύμωναν τσουρέκια και έβαφαν τα αυγά.

Σύμφωνα με τις παλαιές νοικοκυρές τα αυγά έπρεπε να βαφτούν κόκκινα πριν από τη Θεία Λειτουργία, για να είναι γερά και να μην σπάνε εύκολα.

Το κόκκινο χρώμα του πασχαλινού αυγού συμβολίζει τη θυσία και το αίμα του Χριστού.

Οι λαογράφοι, υποστηρίζουν και άλλες εκδοχές, που έχουν να κάνουν με την Παναγία και τη Μαρία τη Μαγδαληνή.

Οι νοικοκυρές φρόντιζαν να μην είναι πολύ μεγάλα τα αυγά, ώστε να κρατιούνται πιο εύκολα στα χέρια, και να είναι μυτερά προκειμένου να είναι πιο γερά για το τσούγκρισμα.

Μια χάλκινη, μεγάλη κατσαρόλα, φύλλα από κρεμμύδι, ένα ποτήρι ξύδι, για να πιάσει το βάψιμο καλά, αλάτι για να καθαρίζονται εύκολα από τα τσόφλια.

Μόλις ξεκινούσε η βράση, οι νοικοκυρές, επειδή δεν είχαν παλιά χρονόμετρο ή άλλο τρόπο να υπολογίζουν το χρόνο, που χρειάζεται για το σωστό βάψιμο, μετρούσαν μέχρι το εκατό. Με το τελείωμα του μετρήματος ήταν έτοιμα και τα αυγά.

Το πρώτο βαμμένο αυγό που έβγαζαν από την κατσαρόλα το τοποθετούσαν στο εικονοστάσι και το φύλαγαν εκεί μέχρι το επόμενο Πάσχα. Το δεύτερο στον τάφο συγγενή και το τρίτο το έθαβαν στο χωράφι, για να πάνε καλά οι σοδιές.

Το αυγό αυτό ήταν κάτι σαν φυλαχτό για το σπίτι τα χωράφια και τα ζώα.

Το αυγό της προηγούμενης χρονιάς θάβονταν στα χωράφια ή στα μαντριά, πιστεύοντας ότι έτσι τα «γεννήματα» της γης ή των ζώων θα είναι πολλά.

Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ

Οι γυναίκες στόλιζαν το βράδυ της Μ. Πέμπτης, μετά τα Δώδεκα Ευαγγέλια τον Επιτάφιο, και ξενυχτούσαν στους ναούς.

Στην περιφορά του Επιταφίου δεν έλειπε κανείς. Το θεωρούσαν ασέβεια να μη θρηνήσουν τον Χριστό, ενώ ταυτόχρονα θυμόταν και τους δικούς τους νεκρούς.

ΧΕΙΡΟΠΟΙΗΤΟΙ ΕΠΙΤΑΦΙΟΙ

Να σημειωθεί ότι στην Ήπειρο σώζονται αρκετοί χειροποίητοι Επιτάφιοι, αληθινά αριστουργήματα του 18ου και 19ου αιώνα.

Για την κατασκευή του και τη διακόσμησή του χρησιμοποιούνταν πολυτελή υλικά (σατέν, βελούδο, μεταξωτά νήματα, αργυρά και επίχρυσα σύρματα, πούλιες, ημιπολύτιμοι λίθοι, μαργαριτάρια) και η εργασία του κεντητή ή της κεντήτριας ήταν χρονοβόρα.

Η προσφορά χρυσοκέντητων αμφίων σε ναούς ή μονές της Ηπείρου προσέδιδε μεγάλο κύρος στους δωρητές, οι οποίοι μπορεί να ήταν άτομα, ή και ομάδες πιστών.

Πρόκειται για σπουδαία έργα τέχνης και τεχνικής, που αποδίδονται σε εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και της Βιέννης, απ’ όπου παραγγέλλονταν.

Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ-ΤΟ ΤΣΟΥΓΚΡΙΣΜΑ ΤΩΝ ΑΥΓΩΝ

Το βράδυ της Ανάστασης οι νοικοκυραίοι γυρνώντας από την εκκλησία και πριν μπουν στο σπίτι, σταύρωναν την εξώπορτα με το Άγιο Φως και μετά άναβαν το καντήλι, έτσι ώστε να μπορέσουν να κρατήσουν το Άγιο Φως όλο το χρόνο στο σπίτι.

Αμέσως τσούγκριζαν τα κόκκινα αυγά. Το παραδοσιακό τσούγκρισμα των πασχαλινών αυγών, παραπέμπει στην Ανάσταση του Κυρίου και τη σύγκρουση του καλού με το κακό.

Στην Ήπειρο το τσούγκρισμα του βρασμένου αυγού, νοούνταν ως μια επιβεβαίωση ότι ο σταυρωμένος Χριστός αναστήθηκε και μας γεμίζει με ελπίδα για νέα ζωή, πιο χαρούμενη και ευτυχισμένη.

Το τσόφλι είχε την έννοια του τάφου του Κυρίου και το σπάσιμό του, το άνοιγμα του τάφου, την μετακίνηση της πέτρας, που το σκεπάζει και την έξοδο του Χριστού.

Με το τσούγκρισμα μετέφεραν την αγάπη, τη θυσία, την ανάσταση, την ενότητα, την ανθρωπιά.

Πατροπαράδοτο γεύμα της Κυριακής του Πάσχα ήταν το σουβλιστό αρνί.

Όμως παραδοσιακή θεωρούνταν η γάστρα στην οποία έψηναν το πασχαλινό κρέας.

Συνήθιζαν επίσης να φτιάχνουν πολλών ειδών πίτες. Ακόμα ένα παραδοσιακό φαγητό, ήταν η συκωταριά με σπανάκι στη γάστρα το οποίο το έτρωγαν αντί για μαγειρίτσα.

Σε πολλά χωριά μαζεύονταν οι χωριανοί στις πλατείες ή στις αλάνες έψηναν, έτρωγαν, έπιναν και γλεντούσαν όλοι μαζί.

Οι πασχαλινές εθιμικές και λατρευτικές εκδηλώσεις ολοκληρώνονταν την Κυριακή του Πάσχα με τον Εσπερινό της Αγάπης.

Στα χωριά συνήθισαν επίσης, να κάνουν γλέντια τα οποία διαρκούσαν μέχρι την Τρίτη μέρα του Πάσχα.

ΤΟ ΤΑΦΙΚΟ ΕΘΙΜΟ ΣΤΟ ΓΗΡΟΜΕΡΙ ΦΙΛΙΑΤΩΝ

Τη Δευτέρα της Διακαινησίμου, συνηθίζεται στο νεκροταφείο Γηρομερίου Φιλιατών Θεσπρωτίας, το «τρισάγιο» με λαούτα πάνω από τα μνήματα των νεκρών. Οι κάτοικοι του χωριού με κλαρίνο τραγουδούν πάνω από τους τάφους των νεκρών, συγγενών τους και προσφιλών τους προσώπων, τραγούδια, που τους ήταν αγαπημένα και τους εύφραναν, κατά τη διάρκεια του επίγειου βίου τους. Το μοναδικό αυτό ταφικό έθιμο στην Ελλάδα, που συνεχίζεται από γενεά σε γενεά, έχει τις ρίζες του στις αρχές του 18ου αιώνα, κατά τα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΘΙΜΑ ΑΝΑ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ

Σε περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, κάνουν τις λεγόμενες “αυγομαχίες”. Με τριάντα αυγά ο καθένας, τσουγκρίζουν οι κάτοικοι μεταξύ τους τα αυγά και όποιος στο τέλος μείνει με τα λιγότερα σπασμένα αναδεικνύεται νικητής.

Σε διάφορα μέρη ιδιαίτερα συνηθισμένο έθιμο είναι το “κάψιμο” του Ιούδα, το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα, ένα έθιμο, που χάνεται στα βάθη των αιώνων.

Κανονικός ρουκετοπόλεμος γίνεται στο Βροντάδο της Χίου, την ώρα της Ανάστασης και ο ουρανός γεμίζει με διάφορα χρώματα, δίνοντας έναν πανηγυρικό τόνο στην όλη ατμόσφαιρα. Η προέλευση του εθίμου ανάγεται στα χρόνια της σκλαβιάς, όπου οι κάτοικοι ήθελαν να αποδείξουν με αυτό τον τρόπο ότι παραμένουν Έλληνες.

Άλλο γνωστό έθιμο είναι το σπάσιμο, στην Κέρκυρα, μετά την πρώτη Ανάσταση των “μπότιδων”, που είναι πήλινα δοχεία. Τα πετάνε από τα παράθυρα των σπιτιών στους δρόμους και προκαλείται εκκωφαντικός κρότος, που “φωνάζει” την Ανάσταση του Χριστού.

Ο ΘΡΙΑΜΒΟΣ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ

Αν θέλαμε να βρούμε την βαθύτερη και πιο ουσιαστική έννοια της μεγάλης εορτής του Πάσχα, θάπρεπε να πούμε μια μόνο λέξη, πως αυτή είναι ο θρίαμβος, ο μοναδικός και ανεπανάληπτος των θετικών δυνάμεων της ζωής επί των αρνητικών, του πνευματικού κόσμου επί του υλικού.

Και τούτο προσλαμβάνει σήμερα μια ιδιαίτερη σημασία, καθώς ζούμε σ’ έναν κόσμο μηδενισμού και φθοράς. Η δουλεία στην ματαιότητα και η έλλειψη προσανατολισμού οδήγησαν στην κυριαρχία του κακού μέσα στον κόσμο, που πότε με τη μορφή της μαζοποίησης των ανθρώπων και πότε με την μηχανοποίηση της ζωής, αφαίρεσαν κάθε βαθύτερο νόημα απ’ αυτήν.

Αλήθεια, πόσο θεϊκό, για το υπερφυσικό θαύμα, μα και πόσο ανθρώπινο για τη νέα δημιουργία, είναι το ιστορικό και ηθικό γεγονός της Ανάστασης!

Σημαίνει ήδη την υπερνίκηση του κόσμου, την κατάφαση στην ελευθερία, την κατάκτηση της ανθρωπιάς. Είναι η εγγύηση της νίκης, ο θρίαμβος της ελπίδας. Ω Πάσχα, το μέγα!

π ΗΛΙΑΣ ΜΑΚΟΣ

Εκκλησία Online
Γράψε το σχόλιό σου

Αφήστε μια απάντηση

Comment moderation is enabled. Your comment may take some time to appear.