Η περίτεχνη βασιλική με τρούλο, που κτίστηκε επί Ιουστινιανού, είναι σήμερα ένα από τα πιο δημοφιλή τουριστικά αξιοθέατα στην Κωνσταντινούπολη και λειτουργεί από τη δεκαετία του 1930 ως μουσείο, χωρίς ποτέ, ωστόσο, να πάψει η Αγιά Σοφιά, να αποτελεί διακαή πόθο των συντηρητικών και φανατικών να ανοίξει εκ νέου ως τζαμί, όπως συνέβη μετά το 1453 και σε όλη τη διάρκεια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.

 

Την τελευταία δεκαετία, με τη σιωπηρή έγκριση της τουρκικής κυβέρνησης, ισλαμιστικές ομάδες, καθώς και υπερεθνικιστές έχουν οργανώσει εκατοντάδες διαδηλώσεις συνήθως Παρασκευή, που είναι η ημέρα προσευχής, έξω από την Αγία Σοφία καλώντας τις αρχές να μετατρέψουν σε τζαμί τον ορθόδοξο ναό, που λειτουργεί ως μουσείο.

 

Εντέλει στις 11 Απριλίου του 2015, μια ημέρα πριν από ελληνική Ορθόδοξη Κυριακή του Πάσχα, η οποία συνέπεσε με τα γενέθλια του προφήτη Μωάμεθ, για πρώτη φορά εδώ και 85 χρόνια υπήρξε μια απαγγελία από το Κοράνι στο εσωτερικό της Αγίας Σοφίας.

Τον Νοέμβριο του 2015, ένας νεαρός επισκέπτης από την επαρχία Σανλιούρφα, ο Φατίχ Ντορτμπούντακ προσευχήθηκε στο εσωτερικό του μουσείου.

 

Στη συνέχεια μοιράστηκε τη φωτογραφία του στην Αγία Σοφία ενώ προσεύχεται και το #AyasofyayaOzgurluk hashtag (δηλαδή Ελεύθερη Αγία Σοφία) έγινε αμέσως το πιο δημοφιλές θέμα στα τουρκικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Τον Δεκέμβριο, ο Γιουσούφ Χαλάκογλου, αναπληρωτής κοινοβουλευτικός πρόεδρος της ομάδας του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, υπέβαλε νομοσχέδιο στο τουρκικό κοινοβούλιο ζητώντας την επαναλειτουργία της Αγίας Σοφίας ως τζαμί.

Είχε υποβληθεί ένα ανάλογο νομοσχέδιο, που απορρίφθηκε το Νοέμβριο του 2013 ενώ κάθε χρόνο στις 29 Μαΐου που γιορτάζεται η άλωση της Πόλης η τουρκική τηλεόραση ανακινεί το ζήτημα προβάλλοντας κυρίως τις θέσεις για μετατροπή της εκκλησίας σε τζαμί.

Φέτος, στις 28 Μαΐου, χιλιάδες Τούρκοι συγκεντρώθηκαν μπροστά από την Αγία Σοφία και προσευχήθηκαν για να λειτουργήσει ως τζαμί.

Οι ακτιβιστές ισχυρίστηκαν ότι έχουν συγκεντρώσει 15 εκατομμύρια υπογραφές που στηρίζουν το αίτημά τους.

Το ζήτημα πήρε ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις όταν η γερμανική κυβέρνηση ενέκρινε ψήφισμα αναγνωρίζοντας τη σφαγή των Αρμενίων ως γενοκτονία και ανώτερο στέλεχος του κυβερνώντος κόμματος της Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (ΑΚΡ) πρότεινε «οφθαλμόν αντί οφθαλμού», δηλαδή ότι η Τουρκία πρέπει τώρα να μεταβάλλει την Αγία Σοφία σε τζαμί.

 

Το πιο κρίσιμο βήμα για το άνοιγμα της Αγίας Σοφίας ως τζαμί είχε ανακοινωθεί την 1η Ιουνίου από την κρατική τηλεόραση και το κανάλι TRT που ενημέρωσε τους θεατές ότι θα μεταδώσει μέσα στο Ραμαζάνι ανάγνωση του Κορανίου, μέσα από την Αγία Σοφία.

Ο πρώτος καλεσμένος της εκπομπής για την Αγία Σοφία δεν ήταν άλλος από τον Μεχμέτ Γκόρμεζ, επικεφαλής της τουρκικής Διεύθυνσης Θρησκευτικών Υποθέσεων, ο οποίος μίλησε για τον τρούλο της Αγίας Σοφίας και εξήγησε τη σημασία της στην ισλαμική ιστορία.

Η απόφαση για ανάγνωση του Κορανίου δεν άργησε να σημάνει τον «κώδωνα του κινδύνου» μεταξύ των κοσμικών Τούρκων και των Ορθόδοξων χριστιανών.

Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με αυτήν την «οπισθοδρομική», όπως την χαρακτήρισε απόφαση, που δείχνει έλλειψη σεβασμού για μια παγκόσμια κληρονομιά της UNESCO, σημειώνοντας ότι οι δράσεις αυτές δεν είναι συμβατές με τη «σύγχρονη, δημοκρατική και κοσμική κοινωνία».

«Εάν η Τουρκία δεν έχει ακόμα κατανοήσει ή δεν καταβάλλει προσπάθειες για να σεβαστεί τις δεσμεύσεις της για την προστασία των μνημείων της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, αυτό σημαίνει ότι η χώρα αυτή δεν έχει φτάσει ακόμα στον 21ο αιώνα» τονίζεται στην ανακοίνωση.

 

Το τουρκικό Υπουργείο Εξωτερικών στις 8 Ιουνίου πέρασε στην επίθεση καλώντας την Ελλάδα να «χρησιμοποιήσει την κοινή λογική στη ρητορική και τις δηλώσεις της» κατηγορώντας την Αθήνα ότι δεν έχει μουσουλμανικό τέμενος και συνεχίζει την καταστολή των θρησκευτικών ελευθεριών των μουσουλμάνων στη Θράκη.

Εν τω μεταξύ, οι διεθνείς απόψεις εμφανίζονται αντικρουόμενες, καθώς αν και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ σχολίασε ότι «η Τουρκία πρέπει να σέβεται τις παραδόσεις της Αγίας Σοφίας», η Γερμανία αντέτεινε ότι «η χρήση της Αγίας Σοφίας είναι μια εγχώρια τουρκική υπόθεση».

 

Στις 10 Ιουνίου, τα τουρκικά πρωτοσέλιδα ανέφεραν ότι ο Έλληνας πρόξενος στην Κωνσταντινούπολη επισκέφθηκε την Αγία Σοφία τα φιλοκυβερνητικά ΜΜΕ δεν έκρυψαν την οργή τους επειδή όπως έγραψαν ένας διπλωμάτης τόλμησε να επιθεωρήσει την Αγία Σοφία.

Αντιθέτως ψυχραιμότεροι πολιτικοί αναλυτές θεωρούν την πρόσφατη διαμάχη και αναζωπύρωση του ζητήματος ως πολιτικό χειρισμό του Ερντογάν που επιδιώκει να προσεταιριστεί το μεγαλύτερο τμήμα των Μουσουλμάνων της Κωνσταντινούπολης, ικανοποιώντας ένα αίτημα δεκαετιών, ενόψει της μεταβολής του πολιτεύματος που σκοπό έχει να ενισχύσει την προεδρική εξουσία στην Τουρκία.

Το θέμα της Αγίας Σοφίας ανακινείται ξεδιάντροπα από την τουρκική ηγεσία την τελευταία δεκαετία, όπως γράφει το αραβικό site Al-Monitor.

«Πρόκειται για καιροσκοπική προπαγάνδα που χειραγωγείται από το κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, που θέλει να συνδέσει την ανεξαρτησία της χώρας με την ευχέρεια να ανοίξει και πάλι την Αγία Σοφία ως τζαμί, όπως συνέβαινε για 400 και πλέον χρόνια αναβιώνοντας το όνειρο της επιστροφής στην αίγλη και την ισχύ της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με τον Ερντογάν ως ηγέτη του ισλαμικού κόσμου».

Ο Τούρκος πρόεδρος θέλει να δείξει ότι η χώρα του «αγκαλιάζει» στενότερα το Ισλάμ και σε αυτή την κατεύθυνση πολλοί πιστεύουν ότι δεν θα αργήσει να προσφέρει την Αγιά Σοφιά ως… θυσία στο βωμό της πίστης και της έμπρακτης αφοσίωσής του.

Rousou Mina

Προσθήκη σχολίου

Το email είναι ήδη εγγεγραμμένο στην ιστοσελίδα. Παρακαλώ συνδεθείτε ή ξαναπροσπαθήστε.

Δώσατε λάθος όνομα ή κωδικό

Sorry, you must be logged in to post a comment.